اثر مکمل‌گیاهی شیرافزا بر عملکرد شیردهی، فراسنجه‌های خونی و وضعیت آنتی‌اکسیدانی در گاو‌های شیرده هلشتاین

نوع مقاله : مقاله کامل علمی- پژوهشی

نویسندگان

پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

10.22069/ejrr.2026.24371.2035

چکیده

سابقه و هدف: مکمل‌گیاهی شیرافزا شامل گیاهان شیرین بیان، رازیانه، سیاه دانه دارای خواص آنتی‌اکسیدانی، ضدعفونی‌کننده و تقویت‌کننده سامانه ایمنی است که به منظور افزایش تولید شیر، بهبود کیفیت شیر، و کاهش تنش‌گرمایی در گاو‌های شیرده استفاده می‌شود. این مطالعه در جهت ارزیابی اثر این مکمل گیاهی بر مقدار تولید و ترکیبات شیر، فراسنجه‌های خونی و وضعیت آنتی‌اکسیدانی در گاو‌های هلشتاین انجام شد.
مواد و روش‌ها: تعداد ۱۶ رأس گاو هلشتاین شیرده با شکم سوم و بالاتر و میانگین وزن بدن15 ±620 کیلوگرم، در قالب یک طرح آماری کاملا تصادفی به دو گروه آزمایشی تقسیم شدند: گروه اول (شاهد) با جیره پایه و گروه دوم با جیره پایه به همراه ۱۵۰ گرم مکمل در نظر گرفته شد و به مدت 49 روز از زمان زایش تغذیه شدند. به منظور ارزیابی مقدار شیر تولیدی و ترکیبات آن، دام‌ها در ساعات 8:00، 16:00 و 24:00 شیردوشی شدند. برای اندازه‌گیری ترکیبات شیر، نمونه‌گیری در پایان هفته‌های اول تا هفتم انجام شد. نمونه‌های خون قبل از تغذیه صبحگاهی در روز‌های صفر، 25 و 49 به وسیله لوله‌های ونوجکت حاوی اتیلن دی آمین تترا استیک اسید از گاو‌ها گرفته شد و فراسنجه‌های خونی گلوکز، تری‌گلیسرید، پروتئین کل، اوره خون، کلسترول، بیلی‌روبین کل، بیلی‌روبین دایرکت خون،آلبومین، گلوتامیک اگزالواستیک ترانس‌آمیناز، گلوتامیک پیروویک ترانس آمیناز، آلکالین فسفاتاز بررسی شدند. داده‌ها درقالب طرح تکرار شونده در زمان، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که تولید شیر در گروه تیمار ( 403/0 ±17/40) به‌طور معنی‌داری نسبت به گروه شاهد( 403/0 ±57/38) افزایش یافت(001/0P<). همچنین در طول دوره آزمایشی، میزان شیر تصحیح‌شده بر اساس چهار درصد چربی (002/0P=)، درصد لاکتوز (0001/0P=)، شیر تصحیح‌شده بر اساس انرژی (007/0P=)، مقدار چربی (022/0P=)، مقدار پروتئین (001/0P<) و درصد مواد جامد (0007/0P=) در گروه تیمار در مقایسه با گروه شاهد افزایش معنی‌‌داری نشان داد. در پایان دوره، درصد پروتئین شیر در گروه تیماری( 157/0 ±92/2) به‌طور معنی‌داری بیشتر از گروه شاهد( 157/0 ±63/2) بود، در حالی‌که سایر ترکیبات شیر اختلاف معنی‌داری بین دو گروه نداشتند. اثر متقابل تیمار و زمان موجب افزایش معنی‌‌دار مصرف ماده خشک خوراک در گروه تیمار شد. بررسی فراسنجه‌‌های خونی نشان داد که تنها اثر متقابل تیمار و زمان بر سطح گلوتامیک پیروویک ترانس‌آمیناز معنی‌‌دار بود (01/0P<) . و بر‌فراسنجه‌‌های خونی گلوکز، تری‌گلیسرید، پروتئین کل، اوره خون، کلسترول، بیلی‌روبین کل، بیلی‌روبین دایرکت خون،آلبومین، گلوتامیک اگزالواستیک ترانس‌آمیناز، آلکالین فسفاتاز اثر معنی‌‌داری نداشتند. همچنین تیمار اعمال‌ شده تأثیر معنی‌‌داری بر شاخص‌‌های وضعیت آنتی‌اکسیدانی شامل مالون‌دی‌آلدهید، سوپراکسید دیسموتاز، گلوتاتیون پراکسیداز و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کل نشان نداد.
نتیجه‌گیری: به نظر می‌رسد که مصرف مکمل گیاهی در ابتدای دوره شیردهی با افزایش مصرف ماده خشک خوراک می‌تواند سبب افزایش تولید شیر و بهبود برخی ترکیبات آن، از جمله مقدار و درصد پروتئین، مقدار چربی، درصد لاکتوز و مواد جامد کل در گاوهای شیری هلشتاین شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Effect of a Galactagogue Herbal Supplement on Lactation Performance, Blood Parameters, and Antioxidant Status in Lactating Holstein Cows

نویسندگان [English]

  • Armin Towhidi
  • Ali Moazeni
  • Parisa Nadri
  • Mehdi Zhandi
  • Abolfazl Zali
Agriculture and Natural Resources Campus, University of Tehran, Karaj.
چکیده [English]

Background and Objective: Galactagogue herbal supplements containing licorice (Glycyrrhiza glabra), fennel (Foeniculum vulgare), and black seed (Nigella sativa) possess antioxidant, antimicrobial, and immune-modulating properties and are commonly used to enhance milk yield, improve milk quality, and alleviate heat stress in lactating cows. The present study was conducted to evaluate the effects of this herbal supplement on milk yield and composition, blood metabolites, and antioxidant status in Holstein dairy cows.
Materials and Methods: Sixteen multiparous lactating Holstein cows (third parity or higher) with an average body weight of 620 ± 15 kg were assigned to a completely randomized design and divided into two experimental groups: a control group fed a basal diet and a treatment group fed the basal diet supplemented with 150 g/day of the herbal supplement. The feeding trial lasted 49 days postpartum. Cows were milked at 08:00, 16:00, and 24:00 h, and milk yield was recorded daily. Milk samples were collected at the end of weeks 1 to 7 to determine milk composition. Blood samples were obtained before the morning feeding on days 0, 25, and 49 using EDTA-containing vacutainer tubes. Blood parameters including glucose, triglycerides, total protein, blood urea nitrogen, cholesterol, total bilirubin, direct bilirubin, albumin, aspartate aminotransferase (AST), alanine aminotransferase (ALT), and alkaline phosphatase (ALP) were analyzed. Data were analyzed using a repeated-measures statistical model.
Results: Milk yield was significantly higher in the treatment group (40.17 ± 0.403 kg/day) compared with the control group (38.57 ± 0.403 kg/day) (P < 0.001). During the experimental period, 4% fat-corrected milk (P = 0.002), lactose percentage (P = 0.0001), energy-corrected milk (P = 0.007), milk fat yield (P = 0.022), milk protein yield (P < 0.001), and total solids percentage (P = 0.0007) were significantly increased in the treatment group. At the end of the trial, milk protein percentage was significantly higher in the treated cows (2.92 ± 0.157%) than in the control cows (2.63 ± 0.157%), whereas no significant differences were observed for other milk components. The interaction between treatment and time resulted in a significant increase in dry matter intake in the treatment group. Among blood parameters, only the treatment × time interaction for alanine aminotransferase (ALT) was significant (P < 0.01), while other blood metabolites were not affected by the treatment. Furthermore, the herbal supplementation had no significant effect on antioxidant indices, including malondialdehyde, superoxide dismutase, glutathione peroxidase, and total antioxidant capacity.
Conclusion :The findings suggest that supplementation with the herbal additive during early lactation, accompanied by increased dry matter intake, may improve milk yield as well as selected milk components, particularly protein yield and percentage, fat yield, lactose percentage, and total solids in Holstein dairy cows.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Oxidative stress
  • Metabolic indicators
  • Large ruminants
  • Lactation performance