اثر سطوح مختلف عنصر روی بر عملکرد و ابقاء برخی عناصر معدنی در بره‌های نر مهربان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه بوعلی سینا

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد تغذیه دام دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا

3 استاد گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا

10.22069/ejrr.2025.23763.2012

چکیده

سابقه و هدف: عنصر روی (Zn) یکی از عناصر کم مصرف می‌باشد که در رشد، تولید مثل و بهبود سیستم ایمنی حیوانات تأثیرگذار است. در حال حاضر عنصر روی برای افزایش عملکرد، به جیره غذایی دام افزوده می‌شود. اما، افزودن بیش از حد آن به جیره، ممکن است علاوه بر کاهش عملکرد، بر جذب و ابقای سایر عناصر معدنی نیز تأثیر گذار باشد. پژوهش حاضر، با هدف بررسی اثر سطوح مختلف عنصر روی به فرم معدنی بر عملکرد و غلظت برخی از عناصر خون و ابقای آنها در بره‌های نر مهربان انجام شد.
مواد و روش‌ها: برای انجام این آزمایش، از تعداد 18 رأس بره نر نژاد مهربان با سن 5-4 ماهه و میانگین وزن زنده 97/2 ± 55/33 کیلوگرم با 3 تیمار و 6 تکرار در قالب طرح کاملاً تصادفی استفاده شد. تیمارهای آزمایشی شامل 1) گروه شاهد (جیره پایه، بدون افزودن مکمل روی)، تیمار 2) جیره پایه به‌علاوه مقدار 40 میلی‌گرم عنصر روی به ازای هر کیلوگرم ماده خشک جیره به‌صورت سولفات روی، و تیمار 3) جیره پایه به‌علاوه مقدار 80 میلی‌گرم عنصر روی به ازای هر کیلوگرم ماده خشک جیره به‌صورت سولفات روی بود. در طول دوره آزمایش (60 روز)، مقدار خوراک مصرفی به صورت روزانه و تغییرات وزن بره‌ها هر 15 روز ثبت شد. در روز 60 آزمایش، از همه بره‌ها قبل از خوراک‌دهی صبح، از طریق سیاهرگ وداج خون‌گیری شد. سپس، تعداد 4 رأس بره به صورت تصادفی از هر تیمار انتخاب و به داخل قفس‌های متابولیکی منتقل شدند و با در نظر گرفتن 5 روز دوره عادت‌پذیری، نمونه مدفوع و ادرار بره‌ها به مدت 5 روز جمع-آوری گردید. ترکیب شیمیایی اجزای جیره، عناصر معدنی موجود در مدفوع، ادرار و خون (عناصر روی، کلسیم، فسفر، آهن و مس) با استفاده از روش‌های استاندارد تعیین شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد استفاده از مکمل روی در جیره اثری بر مصرف ماده خشک نداشت. اما اثر آن بر افزایش وزن روزانه و ضریب تبدیل غذایی معنی‌دار بود (05/0P<). بر این اساس، بره‌ها در گروه شاهد و تیمارهای 2 و 3 به‌ترتیب 07/241، 35/269 و 81/273 گرم در روز افزایش وزن داشتند. همچنین، مصرف مکمل روی سبب افزایش معنی‌دار سطح روی در خون بره‌ها شد (05/0 P<) و سطح روی خون بره-ها از 86/0 میلی‌گرم بر لیتر (در گروه شاهد) به 24/1 و 13/1 میلی‌گرم بر لیتر به‌ترتیب در تیمارهای 2 و 3 افزایش یافت. ابقای عنصر روی در بدن تحت تأثیر مصرف مکمل روی قرار گرفت (05/0P<) و مقدار آن از 40/3 میلی‌گرم در روز (در گروه شاهد) به 14/6 و 82/5 میلی‌گرم در روز در تیمارهای 2 و 3 افزایش یافت. اما ابقاء سایر عناصر اندازه‌گیری شده، تحت تأثیر مصرف مکمل روی قرار نگرفت. همبستگی بین ابقاء عنصر روی با سایر عناصر معنی‌دار نبود.
نتیجه‌گیری: به‌طور کلی، نتایج نشان داد که افزودن مقادیر 40 و 80 میلی‌گرم عنصر روی به ازای هر کیلوگرم ماده خشک جیره سبب بهبود عملکرد (افزایش وزن روزانه) بره‌ها شد. همچینن، غلظت عنصر روی در خون و ابقا آن در بدن تحت تأثیر افزودن مکمل روی قرار گرفت.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The effect of different levels of zinc on performance and retention of some mineral elements in Mehraban male lambs

نویسندگان [English]

  • Khalil Zaboli 1
  • Mahbod Mehradkia 2
  • Hassan Aliarabi 3
1 Abu ali university of Hamedan
2 M.Sc. Graduated Dept. of Animal Science, Agriculture Faculty, Bu-Ali Sina
3 Professor, Dept. of Animal Science, Agriculture Faculty, Bu-Ali Sina University
چکیده [English]

Background and objectives: Zinc (Zn) is one of the trace elements that affects in the growth, reproduction and improvement of the immune system of animals. Recently, Zn has been supplemented to the diet for increasing the performance of livestock. However, supplementation with excessively of Zn to the diet may, decrease performance, affect the absorption and retention of other mineral elements. The present study was conducted to investigate the effect of different levels of Zn in form of inorganic, on performance and concentration of some blood mineral elements and their retention in Mehraban male lambs.
Materials and methods: To conduct this experiment, 18 Mehraban male lambs with an average age of 3-4 months and an initial body weight of 33.62 ± 2.67 kg were assigned to 3 treatments with 6 replicates each, as a completely randomized design. Experimental treatments included 1) control group (basal diet, without supplementation of Zn), treatment 2) basal diet plus 40 mg Zn/kg DM in the form of zinc sulfate and treatment 3) basal diet plus 80 mg Zn/kg DM in the form of zinc sulfate. During the experimental period (60 days), feed intake and body weight gain were measured daily and every 15 days, respectively. The blood samples were taken from the lambs via the jugular vein, on the day 60 at before feeding morning. Then, 4 lambs from each treatment were randomly selected and transferred to the metabolic cages. Considering a 5 days for adaptation period, fecal and urine samples of the lambs were collected for 5 days for mineral balance trial. The chemical composition of diet compounds, feces, urine and blood minerals (zinc, calcium, phosphorus, iron, and copper) were determined using standard methods.
Results: The results showed that the supplementation of zinc in the diet had no effect on dry matter intake. However, its effect on daily weight gain and feed conversion ratio was significant (P<0.05). Accordingly, the daily weight gain in lambs in control group and treatments 2 and 3 was 241.07, 269.35 and 273.81 g/d, respectively. Also, zinc supplementation significantly increased the level of zinc in the blood of lambs (P<0.05), and its value increased from 0.86 mg/L (in the control group) to 1.24 and 1.13 mg/L in treatments 2 and 3, respectively. Retention of zinc in body was affected by zinc supplementation (P<0.05), and its value were 3.40, 6.14, and 5.82 mg/d in control group and treatments 2 and 3, respectively. However, the retention of other measured mineral elements was not affected by zinc supplementation. The correlation between zinc retention and other mineral elements was not significant.
Conclusion: Generally, the results showed that supplementation of 40 and 80 mg Zn/kg DM to the diet of lambs improved the performance (daily weight gain). Also, the concentration of zinc in the blood and its retention in the body were affected by the supplementation of zinc.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Blood minerals
  • Mehraban male lamb
  • retention
  • zinc