تخمیر شکمبه‌ای جیره‌های حاوی باگاس نیشکر فرآوری‌شده با اوره و هیدروکسید سدیم در زمان‌های مختلف در شرایط برون‌تنی در گوسفند

نوع مقاله : مقاله کامل علمی- پژوهشی

نویسندگان

گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

چکیده

سابقه و هدف: گیاه نیشکر (Saccharum officinarum) یکی از مهم‌ترین محصولات کشاورزی استان خوزستان است که سالیانه در حجم بسیار انبوهی تولید می‌شود و می‌توان از ضایعات آن در تغذیه دام استفاده کرد. مطالعه حاضر با هدف بررسی اثر جیره‌های حاوی باگاس نیشکر فرآوری‌شده با اوره و هیدروکسید سدیم در زمان‌های مختلف فرآوری بر فرآیندهای تخمیر شکمبه‌ای و قابلیت هضم ماده خشک و ماده آلی در شرایط برون‌تنی در گوسفند انجام شد.
مواد و روش‌ها: این آزمایش به صورت فاکتوریل 3×2 در قالب طرح کاملا تصادفی با 6 تیمار و 3 تکرار برای هر تیمار انجام شد. نمونه‌های باگاس با محلول حاوی سطوح مختلف‌ اوره و هیدروکسید سدیم، مخلوط و برای مدت 30 یا 45 روز در شرایط بی‌هوازی نگهداری شدند. بر این اساس، تیمارهای آزمایشی شامل 1- باگاس نیشکر فرآوری‌‌نشده و ذخیره‌‌شده به‌مدت 30 روز؛ 2- باگاس نیشکر فرآوری‌‌شده با محلول اوره 4 درصد + هیدروکسید سدیم 1 درصد و ذخیره‌‌شده به‌مدت 30 روز، 3- باگاس نیشکر فرآوری‌شده با محلول اوره 3 درصد + هیدروکسید سدیم 2 درصد و ذخیره‌شده به‌مدت 30 روز، 4- باگاس نیشکر فرآوری‌نشده و ذخیره‌‌شده به مدت 45 روز؛ 5- باگاس نیشکر فرآوری‌شده با محلول اوره 4 درصد + هیدروکسید سدیم 1 درصد و ذخیره‌شده به‌مدت 45 روز و 6- باگاس نیشکر فرآوری‌شده با محلول اوره 3 درصد + هیدروکسید سدیم 2 درصد و ذخیره‌شده به‌مدت 45 روز بودند. سپس با استفاده از این نمونه‌ها، جیره‌های آزمایشی فرموله شدند و فراسنجه‌ها تخمیر و پارامترهای تولید گاز آنها بررسی شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که باگاس نیشکر فرآوری‌‌شده با محلول اوره 3 درصد + محلول هیدروکسید سدیم 2 درصد و ذخیره‌شده به‌مدت 30 روز (تیمار 3) یا 45 روز (تیمار 6) در مقایسه با سایر تیمارها، درصد ماده خشک، ماده آلی (به ترتیب 86/93، 91/92، 04/93، 52/94، 78/92 و 89/92 درصد برای تیمارهای 1 تا 6) و الیاف نامحلول در شوینده خنثی (به ترتیب 86/90، 07/89، 81/87، 62/90، 00/89 و 63/87 درصد برای تیمار 1 تا 6) کمتر و قابلیت هضم ماده خشک و ماده آلی (04/51، 19/59، 43/64، 90/51، 60/60 و 50/65 درصد برای تیمار 1 تا 6) بیشتری داشتند (05/0>P). کمترین درصد پروتئین خام (به ترتیب 67/2، 32/8، 27/8، 72/2، 27/8 و 47/8 درصد برای تیمار 1 تا 6) در باگاس نیشکر فرآوری‌‌نشده و ذخیره‌‌شده به‌مدت 30 روز و باگاس نیشکر فرآوری‌نشده و ذخیره‌‌شده به‌مدت 45 روز مشاهده شد (05/0>P). کمترین تولید گاز 24 ساعت (به ترتیب 46/50، 73/60، 70/66، 63/52، 42/62 و 56/67 میلی‌لیتر برای جیره 1 تا 6) و 96 ساعت (به ترتیب 37/54، 95/65، 48/73، 92/55، 00/62 و 30/71 میلی‌لیتر برای جیره 1 تا 6) و بیشترین زمان تاخیر به جیره‌های حاوی باگاس نیشکر فرآوری‌‌نشده و ذخیره‌‌شده به‌مدت 30 روز (جیره 1) و باگاس نیشکر فرآوری‌نشده و ذخیره‌‌شده به‌مدت 45 روز (جیره 4) مربوط بود (05/0>P). تولید متان، فاکتور تفکیک ‌شوندگی و بازده تولید توده میکروبی تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت (05/0<P).
نتیجه‌گیری: به طور کلی با توجه به نتایج به‌دست آمده می‌توان بهترین فرآوری برای باگاس نیشکر را فرآوری با محلول اوره 3 درصد + محلول هیدروکسید سدیم 2 درصد و ذخیره‌شده به‌مدت 30 روز پیشنهاد کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Ruminal fermentation of diets containing sugarcane bagasse processed with urea and sodium hydroxide at different times under in vitro conditions in sheep

نویسندگان [English]

  • kajal malekshahi
  • farshid fatahnia
  • saiedreza mousavi
  • mohammad shamsollahi
  • parisa darat
Department of Animal Science, Faculty of Agriculture, Ilam University, Ilam, Iran
چکیده [English]

Background and Objective: Sugarcane (Saccharum officinarum) is one of the most important agricultural products of Khuzestan Province, which is produced in large quantities annually, and its waste can be used in animal nutrition. The present study aimed to investigate the effect of diets containing sugarcane bagasse (SB) treated with urea and sodium hydroxide at different times on in vitro rumen fermentation parameters and dry matter (DM) and organic matter (OM) digestibility in sheep.

Materials and Methods: This experiment was conducted as a 2×3 factorial in a completely randomized design with 6 treatments and 3 replicates for each treatment. The SB samples were mixed with solutions containing different levels of urea and sodium hydroxide and stored under anaerobic conditions for 30 or 45 days. Accordingly, the experimental treatments included 1- unprocessed SB stored for 30 days; 2- SB treated with 4% urea solution + 1% sodium hydroxide and stored for 30 days; 3- SB treated with 3% urea solution + 2% sodium hydroxide and stored for 30 days; 4- unprocessed SB stored for 45 days; 5- SB treated with 4% urea solution + 1% sodium hydroxide and stored for 45 days; and 6- SB treated with 3% urea solution + 2% sodium hydroxide and stored for 45 days. Then, using these SB samples, experimental diets were formulated and their fermentation processes and gas production parameters were measured.

Results: The results showed that sugarcane bagasse processed with 3% urea solution + 2% sodium hydroxide solution and stored for 30 days (treatment 3) or 45 days (treatment 6) had lower DM, OM (93.86, 92.91, 93.04, 94.52, 92.78 and 92.89% for treatments 1 to 6, respectively) and neutral detergent insoluble fiber (90.86, 89.07, 87.81, 90.62, 89.00 and 87.63% for treatments 1 to 6, respectively) percentage and higher DM and OM (51.04, 59.19, 64.43, 51.90, 60.60 and 65.50% for treatments 1 to 6, respectively) digestibility compared to other treatments (P<0.05). The lowest percentage of crude protein (2.67, 8.32, 8.27, 2.72, 8.27 and 8.47% for treatments 1 to 6, respectively) was observed in unprocessed SB stored for 30 or 45 days (P<0.05). The lowest gas production at 24-h (50.46, 60.73, 66.70, 52.63, 62.42, and 67.56 ml for diets 1 to 6, respectively) and 96-h (54.37, 65.95, 73.48, 55.92, 62.00, and 71.30 ml for diets 1 to 6, respectively) and the highest lag time (0.89, 0.24, 0, 0.65, 0.21, and 0 h) were observed in diets containing unprocessed SB stored for 30 (diet 1) or 45 (diet 4) days (P<0.05). Methane production, partitioning factor and efficiency of microbial mass production were not affected by the experimental treatments (P<0.05).

Conclusion: In general, according to the obtained results, the best processing method for SB can be suggested with 3% urea solution + 2% sodium hydroxide solution stored for 30 days.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sugarcane bagasse
  • Processing method and time
  • Urea
  • Sodium hydroxide
  • Rumen fermentation parameters