جایگزینی کنجاله سویا با پودر گوشت در جیره بره‌های پرواری مهربان : تأثیر بر عملکرد، تخمیر شکمبه و فراسنجه های خونی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته دانشگاه رازی

2 دانشگاه بوعلی سینا عضو هیات علمی

3 Agriculture and Natural Resource Faculty

چکیده

سابقه و هدف: کنجاله سویا معمولاً به سرعت در شکمبه تجزیه می‌شود؛ قیمت آن در حال حاضر (۵۶ درصد) گران‌تر از پودر گوشت بوده و بخش عمده آن در ایران وارداتی است. از سوی دیگر، مقادیر قابل توجهی پودرگوشت در کشتارگاه‌های دام و طیور کشور تولید می‌شود. هدف از این مطالعه بررسی اثرات جایگزینی کنجاله سویا با پودر گوشت بر عملکرد رشد (افزایش وزن، ضریب تبدیل خوراک و مصرف ماده خشک)، شاخص‌های تخمیر شکمبه (pH، نیتروژن آمونیاکی و اسیدهای چرب فرار کل)، جمعیت پروتوزوآ و پارامترهای خونی در بره‌های مهربان بود.
مواد و روش‌ها: در این مطالعه، ۲۸ بره نر از نژاد مهربان با سن ۴ ماه (میانگین وزن؛ ۳۶٫۲۰ کیلوگرم) به‌مدت 72 روز (۱۴ روز برای دوره سازگاری و 58روز دوره آزمایشی) با دو نسبت متفاوت کنسانتره به علوفه (60درصد کنسانتره و 40 درصد علوفه در 25 روز اول و 70 درصد کنسانتره و 30 درصد علوفه در 33روز دوم) پروار شدند. بره‌ها در قالب یک طرح کاملاً تصادفی شامل ۴ تیمار و ۷ تکراردر هر تیمار، در جایگاه‌های انفرادی تقسیم بندی شدند. جیره‌های آزمایشی شامل: جیره پایه (شامل ۱۰ درصد کنجاله سویا و بدون پودر گوشت (گروه کنترل))، تیمارهای دوم، سوم و چهارم: جیره پایه با جایگزینی ۲۵، ۵۰ و ۱۰۰ درصد کنجاله سویا با پودر گوشت بود. خوراک در دوره اول پروار شامل ترکیب ۴۰ درصد علوفه و ۶۰ درصد کنسانتره (یعنی پروتئین بیشتر و انرژی کمتر) بود، در حالی که در دوره دوم، شامل ۳۰ درصد علوفه و ۷۰ درصد کنسانتره (یعنی پروتئین کمتر و انرژی بیشتر) بود. عملکرد رشد (افزایش وزن کل، افزایش وزن روزانه، ماده خشک مصرفی و ضریب تبدیل) فراسنجه‌های تخمیر شکمبه جمعیت پروتوزوآیی و فراسنجه‌های بیوشیمیایی خون (بیوشیمیایی شامل گلوکز، تری‌گلیسیرید، کلسترول، اوره، آلبومین و پروتئین کل) مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس معادلات، گاز متان تولیدی نیز برآورد شد.
یافته‌ها : نتایج نشان داد که جایگزینی پودر گوشت تأثیر معنی‌داری بر عملکرد رشد نداشت، اما منجر به کاهش ۱۶ درصدی هزینه تولید گوشت شد(05/0 >P) . در ماه اول، بره‌های دریافت‌کننده ۵ درصد پودر گوشت (277 گرم در روز) در مقایسه با گروه شاهد(244 گرم) ؛ معادل ۳2 گرم افزایش رشد روزانه‌ ی بیشتری داشتند(05/0>P) ، اگرچه دمای بالاتر (بیش از ۲۵ درجه سانتی‌گراد) در دوره دوم موجب کاهش مصرف خوراک شد. به همین خاطر ضریب تبدیل مرحله دوم 5 واحد بیشتر از دوره اول شد. سطح pH در تمام دوره‌ها پایدار باقی ماند. میزان نیتروژن آمونیاکی با افزودن پودر گوشت کاهش معنی‌داری یافت(05/0>P) حتی در جیره‌های با کنسانتره بالا کمتر بود (05/0>P). اسیدهای چرب فرار در کل دوره ثابت ماند ولی در دوره اول افزایش یافت (05/0>P)، در حالی که تولید متان(05/0>P) و کل گاز خروجی(05/0>P) در مقایسه با گروه شاهد با افزودن پودر گوشت کمتر شد. افزودن پودر گوشت به جای سویا نشان داد که سطح انرژی متابولیسمی جیره را به طور معنی‌داری بیشتر می‌کند(05/0>P) . شاخص pH شکمبه در حالت دام زنده وآزمون گاز برای همه چهار تیمار مشابه بود. مقایسه فراسنجه‌های تخمیر در دوره اول با دوم نشان می دهد در دوره دوم شکمبه به ثبات رسیده و مقایسه بین چهار تیمار نشان تقاوتی بین آنها وجود ندارد. به غیر از نیتروژن آمونیاکی، همه شاخص‌های تخمیر در دوره دوم نسبت به دوره اول بیشتر شده‌اند(05/0>P). جمعیت پروتوزآیی تحت تاثیر منبع پروتئین قرار نگرفت ولی تحت تاثیر درصد کنسانتره قرار گرفت و با بیشتر شدن درصد کنسانتره در جیره‌های حاوی پودر گوشت جمعیت پروتوزوآیی بیشتر شد (05/0 >p). در کل دوره تنها سطح کلسترول خون با مصرف پودر گوشت افزایش یافت(05/0>P) .
نتیجه گیری: با اطمینان پودر گوشت را می‌توان تا صد 5 درصد جایگزین کنجاله سویا کرد تا کاهش 15 درصدی در هزینه تولید گوشت حاصل شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Replacing Soybean Meal with Meat Meal in the Diet of Fattening Mehraban Lambs: Effects on Performance, Rumen Fermentation, and Blood Parameters

نویسندگان [English]

  • Behrooz Ebrahimi 1
  • mohammad ebrahim nooriyan soroor 2
  • Mohmmad mahdi Moeini 3
1 Razi University
2 ایران، همدان دانشگاه بوعلی سینا دانشکده کشاورزی گروه علوم دامی
3 Razi University
چکیده [English]

Abstract:
Background and Objective: Soybean meal is typically rapidly degraded in the rumen; its current price (56%) is higher than that of meat meal, and a major portion of it is imported into Iran. On the other hand, significant amounts of meat meal are produced in the country's livestock and poultry slaughterhouses. This study aimed to investigate the effects of replacing soybean meal with meat meal on growth performance (weight gain, feed conversion ratio, and dry matter intake), rumen fermentation parameters (pH, ammonia nitrogen, and total volatile fatty acids), protozoal population, and blood parameters in Mehraban lambs.

Materials and Methods: In this study, 28 male Mehraban lambs (4 months old, average weight: 36.20 kg) were fattened for 72 days (14 days for adaptation and 58 days for the experimental period) with two different concentrate-to-forage ratios (60% concentrate and 40% forage for the first 25 days, and 70% concentrate and 30% forage for the remaining 33 days). The lambs were randomly assigned to four treatments with seven replicates per treatment in a completely randomized design and housed in individual pens. The experimental diets included: 1) a basal diet (containing 10% soybean meal and no meat meal—control group), and 2) second, third, and fourth treatments: basal diet with 25%, 50%, and 100% replacement of soybean meal with meat meal, respectively. The feed in the first fattening period consisted of 40% forage and 60% concentrate (higher protein, lower energy), while in the second period, it consisted of 30% forage and 70% concentrate (lower protein, higher energy). Lambs had free access to their daily ration, which was distributed at 8:00 AM, 2:00 PM, and 7:00 PM. Growth performance (total weight gain, daily weight gain, dry matter intake, and feed conversion ratio), rumen fermentation parameters (pH, ammonia nitrogen, volatile fatty acids), protozoal population, and blood biochemical parameters (glucose, triglycerides, cholesterol, urea, albumin, and total protein) were evaluated. Methane production was also estimated using equations.

Results: The results showed that replacing soybean meal with meat meal had no significant effect on growth performance but led to a 16% reduction in meat production costs (P < 0.05). In the first month, lambs receiving 5% meat meal (277 g/day) had a higher daily weight gain (32 g more) compared to the control group (244 g/day) (P < 0.05), although higher temperatures (above 25°C) in the second period reduced feed intake. Consequently, the feed conversion ratio in the second period was 5 units higher than in the first period. The rumen pH remained stable throughout the study. Ammonia nitrogen levels decreased significantly with meat meal supplementation (P < 0.05) and were even lower in high-concentrate diets (P < 0.05). Total volatile fatty acids remained constant overall but increased in the first period (P < 0.05), while methane production (P < 0.05) and total gas output (P < 0.05) were lower in meat meal-supplemented groups compared to the control. Replacing soybean meal with meat meal significantly increased the dietary metabolizable energy (P < 0.05). Rumen pH in live animals and gas test results were similar across all four treatments. A comparison of fermentation parameters between the first and second periods showed that rumen stability was achieved in the second period, with no differences among treatments. Except for ammonia nitrogen, all fermentation indices were higher in the second period compared to the first (P < 0.05). The protozoal population was not affected by protein source but increased with higher concentrate levels in meat meal-containing diets (P < 0.05). Throughout the study, only blood cholesterol levels increased with meat meal consumption (P < 0.05).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Meat meal
  • rumen fermentation
  • protozoal population
  • growth performance
  • soybean meal