دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان نشریه پژوهش‌ در نشخوار کنندگان 2345-4253 13 2 2025 08 23 In vitro investigation of the effects of supplementing dairy cow diet with lysine, methionine and their calcium analogs on digestibility, microbial enzymes activities and ruminal fermentation parameters استفاده از لیزین و متیونین محافظت نشده و آنالوگ‌های کلسیمی آن‌ها در جیرۀ گاوهای شیری بر گوارش‌‌پذیری، فعالیت آنزیم‌های هیدرولیتیک و فراسنجه‌های تخمیر شکمبه‌ای در شرایط آزمایشگاهی 1 18 7287 10.22069/ejrr.2024.22532.1963 FA ندا رشیدی دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه علوم دامی دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان خرم آباد امیر فدایی فر گروه علوم دامی دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان ایوب عزیزی عضو هیئت علمی گروه علوم دامی دانشگاه لرستان علی کیانی دانشیار گروه علوم دامی دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان خرم آباد Journal Article 2024 06 24 Background and purpose: Feeding high levels of dietary protein and protein breakdown in the rumen increases the concentration of ammonia, which reduces the efficiency of using nitrogen for milk production. Feeding too much protein causes nitrogen accumulation in the environment. Ammonia created as a result of excretion of urea through the urine of animals can affect the quality of soil and water. One of the harmful compounds for the ozone layer is ammonia. Therefore, by balancing the rations of dairy cows to provide limiting amino acids, it is possible to improve the production response to low-protein diets without increasing urinary nitrogen excretion. Limiting amino acids methionine and lysine have positive effects on livestock. The purpose of this research was to study the effect of supplementing the ration of dairy cows with lysine, methionine and their calcium analogues on parameters of gas production, microbial enzyme activity and rumen fermentation in laboratory conditions. Materials and methods: In order to investigate the use of lysine and methionine supplements and their calcium analogues on parameters of gas production, fermentation and rumen enzyme activity in vitro in a completely randomized experimental design with 7 treatments, 12 repetitions and in 3 separate periods with treatments The following was done: 1) control diet, 2) control diet + 0.30% lysine (lysine hydrochloride), 3) control diet + 0.30% lysine (lysine analog), 4) control diet + 0.30% methionine. DL-methionine), 5) control diet + 0.30% methionine (methionine analog), 6) control diet + 0.30% methionine (methionine analog) + 0.30% lysine (lysine analog) and 7) control diet + It was 0.30 percent methionine (DL-methionine) + 0.30 lysine (lysine hydrochloride). All diets were incubated for 96 hours and gas production was recorded at 2, 4, 8, 16, 24, 48, 72 and 96 hours. Findings: The highest gas production in 16 hours after incubation was related to the treatment receiving lysine hydrochloride and the lowest gas production was related to the treatment receiving DLmethionine (P<0.05). Also, a similar trend was observed in other times and total gas production (P<0.05). Gas produced at all times in the treatment receiving the calcium analogue of lysine and the treatment receiving the calcium analogue of lysine plus the calcium analogue of methionine did not show a significant difference with the control treatment (P<0.05). Digestibility of organic matter, metabolizable energy and concentration of volatile fatty acids were higher in the lysine hydrochloride treatment than in the control treatment (P<0.05). Ammonia concentration in the treatments receiving calcium analogue of lysine or methionine was similar to the control treatment, but adding lysine hydrochloride and DL-methionine to the control diet significantly increased ammonia concentration (P<0.05). The activity of microbial enzymes was not affected by the treatments (P<0.05). Conclusion: The use of calcium analogue of lysine and methionine can be a promising method to improve the limitation of amino acids (lysine and methionine) in dairy cattle nutrition without any negative effect on rumen fermentation. سابقه و هدف: تغذیه سطوح بالای پروتئین جیره و تجزیه پروتئین در شکمبه غلظت آمونیاک را افزایش می‌دهد که باعث کاهش بازده استفاده از نیتروژن برای تولید شیر می‌گردد. تغذیه بیش از حد پروتئین باعث تجمع نیتروژن در محیط زیست می‌شود. آمونیاک ایجاد‌شده در اثر دفع اوره از طریق ادرار دام‌‌ها می‌تواند روی کیفیت خاک و آب اثرگذار باشد. یکی از ترکیبات مضر برای لایه ازن آمونیاک است. بنابراین با متوازن کردن جیره‌های غذایی گاوهای شیرده جهت تأمین اسیدهای آمینه محدود‌‌کننده می‌توان پاسخ تولیدی به جیره‌های کم‌پروتئین را بدون افزایش دفع ادراری نیتروژن بهبود بخشید. اسیدهای آمینه محدودکننده متیونین و لیزین دارای اثرات مثبت بر دام‌ها هستند. هدف از انجام این پژوهش مطالعه تأثیر مکمل کردن جیرۀ گاو شیری با لیزین، متیونین و آنالوگ کلسیمی آن‌ها بر فراسنجه‌های تولید گاز، فعالیت آنزیم‌های میکروبی و تخمیر شکمبه‌ای در شرایط آزمایشگاهی بود. مواد و روش ها: به‌منظور بررسی استفاده از مکمل لیزین و متیونین و آنالوگ کلسیمی آن‌ها بر روی فراسنجه‌های تولید گاز، تخمیر و فعالیت آنزیمی شکمبه در شرایط برون‌تنی (مایع شکمبه از 2 رأس گاو شیری بومی نژاد لری مجهز به فیستولای شکمبه‌ای با وزن 33±320 کیلوگرم شکم زایش دوم تهیه شد) در قالب طرح کاملا تصادفی آزمایشی با 7 تیمار، 12 تکرار و در 3 دوره مجزا با تیمارهای زیر انجام شد: 1) جیره شاهد، 2) جیره شاهد + 30/0 درصد لیزین (لیزین هیدروکلراید)، 3) جیره شاهد + 30/0 درصد لیزین (آنالوگ لیزین)، 4) جیره شاهد + 30/0 درصد متیونین (دی ال متیونین)، 5) جیره شاهد + 30/0 درصد متیونین (آنالوگ متیونین)، 6) جیره شاهد + 30/0 درصد متیونین (آنالوگ متیونین) + 30/0 درصد لیزین (آنالوگ لیزین) و 7) جیره شاهد + 30/0 درصد متیونین (دی‌ال متیونین) + 30/0 لیزین (لیزین هیدروکلراید) بود. همه جیره‌ها 96 ساعت انکوبه شدند و گاز تولیدی در ساعت 2، 4، 8، 16، 24، 48، 72 و 96 ثبت شد. یافته ها: بیشترین گاز تولیدی در 16 ساعت پس از انکوباسیون، مربوط به تیمار دریافت‌کننده لیزین هیدروکلراید و کمترین گاز تولیدی مربوط به تیمار دریافت‌کننده دی ال متیونین بود (05/0>P). همچنین روند مشابه‌ای در سایر زمان‌ها و کل گاز تولیدی مشاهده شد (05/0>P). گاز تولیدی در تمامی زمان‌ها در تیمار دریافت‌کننده آنالوگ کلسیمی لیزین و تیمار دریافت‌کننده آنالوگ کلسیمی لیزین بعلاوه آنالوگ کلسیمی متیونین تفاوت معنی‌داری با تیمار شاهد نشان نداد. قابلیت هضم ماده آلی، انرژی قابل متابولیسم و غلظت اسیدهای چرب فرار در تیمار لیزین هیدروکلراید نسبت به تیمار شاهد بیشتر بود (05/0>P). غلظت آمونیاک در تیمارهای دریافت‌کننده آنالوگ کلسیمی لیزین یا متیونین مشابه با تیمار شاهد بود، اما اضافه کردن لیزین هیدروکلراید و دی ال متیونین به جیره شاهد به طور معنی‌داری غلظت آمونیاک را افزایش داد (05/0P<). فعالیت آنزیم‌های میکروبی تحت تأثیر تیمارها قرار نگرفت. نتیجه گیری: استفاده از آنالوگ کلسیمی لیزین و متیونین می‌تواند روشی امیدوارکننده برای بهبود محدودیت اسیدهای آمینه (لیزین و متیونین) در تغذیه گاو شیری بدون هر گونه اثر منفی بر تخمیر شکمبه‌ای باشد.

https://ejrr.gau.ac.ir/article_7287_465f7324373e742ac0857748c2d2c360.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان نشریه پژوهش‌ در نشخوار کنندگان 2345-4253 13 2 2025 08 23 Effects of peat and bagasse processed with ammonia on chemical composition, digestibility, gas production parameters and performance of fattening calves اثرات استفاده از پیت و باگاس فرآوری شده با آمونیاک بر ترکیب شیمیایی، قابلیت هضم، فراسنجه های تولید گاز و عملکرد گوساله‌های پرواری 19 34 7288 10.22069/ejrr.2024.22576.1964 FA آزاده میرشمس الهی بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اراک، ایران علیرضا طالبیان مسعودی بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اراک، ایران Journal Article 2024 07 13 Background and objectives: As the population increases, Food supply is considered as the biggest global crisis. Proper feeding with the cheapest price and the highest productivity is the most important factor in the economy of livestock breeding. The main limitation of agricultural residues and by-products in livestock feeding is the low protein content and digestibility due to the presence of complex lignocellulosic compounds in them, which limits the use of nutrients and their energy by livestock. Therefore, proper processing and utilization of these residues in ruminants feeding is essential to improve livestock production. Including sugarcane by-products is the pulp remaining from extraction and sugar extraction, which is known as peat and bagasse. This by-product has a low nutritional value and is difficult to store due to relatively high humidity. The conducted studies have shown that by using various processing methods, it can be enriched and in addition to raising the nutritional value, can also be preserved. So, this study was carried out in order to localize and develop the method of ammoniating the sugarcane factory by-products (bagasse and peat) with anhydrous ammonia (ammonia gas) in two stages. Materials and methods: At first, sugarcane peat and bagasse were ammoniated by using 3% by weight of ammonia gas and moisture to at least 20%. Ammonia gas injection was done using pressurized capsule, connection hose and required connections inside the stack. The time required for ammoniated bagasse processing was considered about one month. Analysis of the chemical composition of the processed and original peat and bagasse samples was performed and the digestibility of dry matter and organic matter was determined by using the two-stage digestion method of Tilley and Terry, and the metabolizable energy of the samples was determined by the test gas method. Then 30 fattening calves with an average weight of 242.53 ± 1.62 were divided into two groups. In the control and experimental groups were used ordinary peat and bagasse and ammoniated bagasse, respectively. Dry matter intake, daily weight gain and feed conversion ratio were compared between two groups. Results: Ammonization of peat and bagasse increased crude protein content from 2.40% to 6.84% in ammoniated bagasse. The values of neutral detergent fibers, acid detergent fibers and hemicellulose decreased in ammoniated peat and bagasse (from 83.6 to 80.6 percent, from 53 to 51.2 percent, and from 30.6 to 29.40 percent, respectively). Ammonization of peat and bagasse improved the digestibility of dry matter (from 31.87 to 51.5%) and organic matter (from 31.34 to 51.48%). Replacing of ammoniated peat and bagasse in the fattening calves diets increased the daily dry matter intake and improved daily weight gain and average weight at the end of the period, and decreased food conversion ratio. Ammonization increased gas production and digestible organic matter content of bagasse (about 6%) compared to ordinary bagasse and subsequently, the amount of metabolizable energy increased from 4.26 to 5.11 MJ/kg DM in ammoniated bagasse. The daily weight gain and the average final weight of calves in the ammoniated sugarcane bagasse group were significantly higher than the unprocessed sugarcane bagasse group (1.437 versus 1.390 kg and 586.21 versus 558.06 kg, respectively). Conclusion: Ammonization sugarcane by-products with ammonia gas is a simple and effective way to process and increase the nutritional value of these wastes, So, with this processing method, the amount of crude protein and digestibility of these wastes can be improved to a desirable extent. Using ammoniated peat and bagasse in the diet of fattening calves caused an increase in daily dry matter intake in the entire period, improvement in daily weight gain, average final weight of animals and reduction سابقه و هدف: امروزه با افزایش جمعیت، تأمین غذا به‌عنوان بزرگترین بحران جهانی مطرح است. مهمترین عامل در اقتصادی بودن پرورش دام، تغذیه مناسب دام با ارزان‌ترین قیمت و بالاترین بهره‌دهی در تولید می‌باشد. محدودیت اصلی استفاده از پس‌ماندها و تولیدات جانبی کشاورزی در تغذیه دام، مقدار پروتئین ناچیز و گوارش‌پذیری کم این مواد به‌خاطر وجود ترکیبات پیچیده لیگنوسلولزی در آنها می‌باشد که استفاده از مواد مغذی و انرژی آنها را توسط دام محدود می‌نماید. لذا فرآوری و بهره‌برداری مناسب از این پس‌ماندها در تغذیه نشخوارکنندگان، جهت بهبود تولیدات دامی امری اجتناب‌ناپذیر است. از جمله فرآورده‌های فرعی نیشکر، تفاله باقی‌مانده از عصاره‌گیری و شکر‌گیری می‌باشد که به‌عنوان پیت و باگاس معروف شده است. این فرآورده فرعی دارای ارزش غذایی پایینی بوده و به‌دلیل رطوبت نسبتاً بالا، نگهداری آن مشکل است. مطالعات انجام شده نشان داده‌اند که با استفاده از انواع روش‌های فرآوری، می‌توان آن را غنی‌سازی کرده و ضمن بالا بردن ارزش غذایی، امکان ماندگاری آن را نیز فراهم نمود. لذا این پژوهش به‌منظور بومی‌سازی و توسعه روش آمونیاکی کردن فرآورده‌های فرعی کارخانه نیشکر، با آمونیاک بدون آب (گاز آمونیاک)، طی دو مرحله اجرا ‌شد. مواد و روش‌ها: در ابتدا آمونیاکی کردن پیت و باگاس نیشکر با استفاده از 3 درصد وزنی گاز آمونیاک و رطوبت به‌میزان حداقل 20 درصد انجام ‌شد. تزریق گاز آمونیاک با استفاده از کپسول تحت فشار، شیلنگ رابط و اتصالات مورد نیاز به درون پشته انجام ‌شد. زمان لازم برای فرآوری باگاس آمونیاکی شده، حدود یک ماه در نظر گرفته ‌شد. نمونه فرآوری شده به همراه نمونه پیت و باگاس اولیه مورد تجزیه شیمیایی شامل اندازه‌گیری پروتئین خام، الیاف خام، الیاف نامحلول در شوینده اسیدی و الیاف نامحلول در شوینده خنثی قرار گرفته و گوارش‌پذیری ماده خشک و ماده آلی با استفاده از روش هضم دو مرحله‌ای تلی‌و‌تری و انرژی قابل متابولیسم نمونه‌ها با آزمون تولید گاز تعیین شد. سپس 30 رأس گوساله پرواری با میانگین وزنی 62/1 ± 53/242 به دو گروه تقسیم ‌شدند. در گروه شاهد، از پیت و باگاس معمولی و در گروه آزمایشی از پیت و باگاس آمونیاکی استفاده شد. مصرف ماده خشک، افزایش وزن روزانه و ضریب تبدیل خوراک، بین دو گروه مقایسه گردید. یافته ها: آمونیاکی‌کردن پیت و باگاس، باعث افزایش مقدار پروتئین خام آن از 40/2 درصد به 84/6 درصد شد. مقدار الیاف نامحلول در شوینده خنثی، الیاف نامحلول در شوینده اسیدی و همی سلولز در پیت و باگاس آمونیاکی کاهش یافت (به ترتیب از 6/83 به 6/80 درصد، از 53 به 2/51 درصد و از 6/30 به 40/29 درصد). آمونیاکی کردن باعث بهبود گوارش پذیری ماده خشک (از 87/31 به 5/51 درصد) و ماده آلی باگاس (از 34/31 به 48/51 درصد) شد. آمونیاکی کردن باعث افزایش تولید گاز و افزایش میزان ماده آلی قابل هضم باگاس (به میزان حدود 6 درصد) نسبت به باگاس معمولی شد و متعاقب آن میزان انرژی قابل متابولیسم از 26/4 به 11/5 مگاژول در کیلوگرم ماده خشک در باگاس آمونیاکی افزایش پیدا کرد. افزایش وزن روزانه و میانگین وزن پایان دوره گوساله‌ها در گروه باگاس نیشکر آمونیاکی به‌طور معنی-داری بیشتر از گروه باگاس نیشکر غیر فرآوری شده بود (به ترتیب 437/1 در مقابل 390/1 کیلوگرم و 21/586 در مقابل 06/558 کیلوگرم). نتیجه گیری: آمونیاکی کردن فرآورده‌های فرعی نیشکر با گاز آمونیاک روشی ساده و مؤثر برای فرآوری و افزایش ارزش غذایی این پس-ماندها می‌باشد. به‌طوری‌که با انجام این روش فرآوری، می‌توان میزان پروتئین‌خام و گوارش‌پذیری این پس‌ماندها را به میزان مطلوبی بهبود بخشید. استفاده از پیت و باگاس آمونیاکی در جیره گوساله‌های پرواری به جای پیت و باگاس معمولی، سبب افزایش مصرف ماده خشک روزانه در کل دوره، بهبود افزایش وزن روزانه، میانگین وزن نهایی دام‌ها و کاهش ضریب تبدیل غذایی گردید.

https://ejrr.gau.ac.ir/article_7288_78b6cb9744837831172c79297da95d38.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان نشریه پژوهش‌ در نشخوار کنندگان 2345-4253 13 2 2025 08 23 Effects of nano-encapsulated plant promoter on the performance, blood parameters and structural growth of Holstein dairy calves تأثیر استفاده از محرک رشد گیاهی نانوکپسوله بر عملکرد، فراسنجه‌های خونی و رشد اسکلتی گوساله‌های شیرخوار هلشتاین 35 48 7289 10.22069/ejrr.2024.22594.1965 FA پیروز شاکری بخش تحقیقات تغذیه و فیزیولوژی دام، موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی امیر داور فروزنده شهرکی گروه علوم دامی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان (اصفهان) Journal Article 2024 07 03 Effects of nano-encapsulated plant stimulants (based on Thyme, Oregano and Ajwain) on the performance of Holstein dairy calves Abstract Background and Objectives: Stimulating dairy calves to consume more feed results faster transition from milk to solid feed. Many medicinal plants improve the taste of feed, and by increasing feed consumption, they improve the growth performance and production of animals. This study aimd to determine the effects of nano-encapsulated plant stimulants (NPS) based on thyme, oregano and ajwain on the growth performance, blood metabolites and structural growth of calves. Material and methods: Individually housed calves (n=40; body weight=37.6±0.79 kg) were randomly assigned in a completely randomized design for 68- days (4 to 72 days, n=10 calves per treatment: 5 males and 5 females) to one of the following four treatments: 1) control diet- starter, 2) starter + 0.1% NPS), 3) starter + 0.2% NPS and 4) starter + 0.3% NPS. The calves were weighed at birth and it was repeated at 10, 30, 60 and 72 (weaning) days. Blood was sampled 2 hours after the morning milk on the 56th day of the experiment, and the concentration of triglyceride, cholesterol, total protein and immunoglobulin G was determined. Also, the structural growth of calves was measured using standard measuring tapes on days 30 and 60 of experimen. Results: The results showed that at the time of weaning, the calves fed 0.3 % NPS in the diets, had the highest average body weight and it was 8.6% more than the control group (P=0.04), and linearly increased (P=0.02) as the level of NPS increased in the diets. The average daily gains of calve were higher in the calves fed rations containing 0.3% NPS than other groups (P<0.05), and linearly increased (P<0.01) as the level of NSP increased in the diets. Daily dry matter intake was not affected by different levels of NSP in the diets. Feed conversion ratio ranged from 1.80 to 1.98 in the experimental groups (P<0.01), and responded linearly (P = 0.05) as the level of NPS increased in the diets. The concentration of cholesterol and total protein in the blood plasma, were highest (P<0.05) in calves fed 0.2% and 0.1% NPS in the diets respectively, while the concentration of triglyceride and immunoglobulin G was not affected by different levels of NPS in the diets. No significant difference was observed in the average structural growth of calves such as body length, height, body barrel and heart girth between calves of different groups at the age of 30, 60 and 72 days. However, heart girth tended to increase linearly (P=0.08) at day 30, and increase linearly (P=0.04) at day 72 as the level of NPS increased in the diets. Conclusion: It was concluded that, the use of NPS in the starter of dairy calves did not affect the dry matter intake, but by increasing the level of NPS in the diets, the average daily gain increased linearly and the feed conversion ratio improved linearly. سابقه و هدف: تحریک گوساله‌های شیرخوار به مصرف بیشتر خوراک سبب انتقال سریع‌تر آن‌ها از مصرف شیر به خوراک جامد می‌شود. بسیاری از گیاهان دارویی باعث بهبود طعم و مزه خوراک شده و با افزایش مصرف خوراک عملکرد رشد و تولید حیوانات بهبود می‌یابد. این آزمایش به‌منظور بررسی اثرات محرک رشد گیاهی نانوکپسوله حاوی آویشن، پونه کوهی و زنیان بر عملکرد رشد، فراسنجه‌های خونی و شاخص‌های رشد اسکلتی گوساله‌های شیرخوار انجام شد. مواد و روش‌ها: برای این منظور از 40 رأس گوساله هلشتاین با میانگین وزنی 79/0±6/37 کیلوگرم در قالب یک طرح آماری کاملاً تصادفی با 4 تیمار و 10 تکرار با نسبت مساوی از هر دو جنس به مدت 68 روز (4 تا 72 روزگی) استفاده شد. گوساله‌ها در 4 روزگی به‌صورت تصادفی به یکی از 4 گروه آزمایشی شامل: گروه 1 (شاهد) (خوراک آغازین)، گروه 2 (خوراک آغازین+ 1/0 درصد محرک رشد گیاهی نانو کپسوله)، گروه 3 (خوراک آغازین+ 2/0 درصد محرک رشد گیاهی نانو کپسوله) و گروه 4 (خوراک آغازین+ 3/0 درصد محرک رشد گیاهی نانو کپسوله) اختصاص داده شدند. وزن‌کشی از گوساله‌ها در زمان تولد، 10، 30، 60 و 72 (شیرگیری) روزگی انجام شد. در سن 56 روزگی، 2 ساعت پس از مصرف شیر وعده صبح‌گاهی، از خون سیاهرگ گردنی گوساله‌ها نمونه‌برداری انجام شد و در پلاسمای آن غلظت تری‌گلیسرید، کلسترول، پروتئین کل و ایمنوگلوبین G تعیین شد. هم‌چنین در سن 30 و 60 روزگی و در زمان ازشیرگیری طول بدن، قد، محیط شکم و محیط قفسه سینه گوساله‌ها با استفاده از نوار متر استاندارد اندازه‌گیری شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد وزن بدن گوساله‌ها در زمان ازشیرگیری با جیره‌ حاوی 3/0 درصد محرک رشد گیاهی 6/8 درصد نسبت به گروه شاهد بیشتر بود (04/0=P) و با افزایش سطح محرک رشد گیاهی در جیره‌ها وزن بدن گوساله‌ها به صورت خطی افزایش یافت (02/0=P). میانگین افزایش وزن روزانه گوساله‌های تغذیه‌شده با جیره حاوی 3/0 درصد محرک رشد گیاهی از سایر گروه‌ها بیشتر بود (05/0>P) و با افزایش سطح محرک رشد در جیره‌ها میانگین افزایش وزن روزانه به‌‌صورت خطی افزایش یافت (01/0>P). میانگین مصرف خوراک روزانه گوساله‌ها در گروه‌های آزمایشی در دوره‌های مختلف و در کل دوره مشابه بود و تحت تأثیر جیره‌های آزمایشی قرار نگرفت. نسبت تبدیل خوراک گوساله‌های آزمایشی با مصرف سطوح مختلف محرک رشد گیاهی بین 80/1 تا 98/1 متغیر بود (01/0>P) و بررسی روند تغییرات نیز نشان داد که با افزایش سطح محرک رشد گیاهی در جیره‌ها نسبت تبدیل خوراک به‌صورت خطی کاهش یافت (05/0=P). در پلاسمای خون گروه با جیره حاوی 2/0 درصد محرک رشد گیاهی بیشترین غلظت کلسترول، و در گروه با جیره حاوی 1/0 درصد محرک رشد کمترین غلظت پروتئین کل مشاهده شد (05/0>P)، در حالی‌که غلظت تری‌گلیسرید و ایمنوگلوبولین G تحت تأثیر سطوح مختلف محرک رشد گیاهی قرار نگرفت. تفاوت معنی‌داری در میانگین قد، طول بدن، دور سینه و دور شکم گوساله‌ها در سنین 30، 60 و 72 روزگی مشاهده نشد، اگرچه با افزایش سطح محرک رشد گیاهی در جیره‌های آزمایشی، دور سینه گوساله‌ها در 30 روزگی به‌صورت خطی تمایل به افزایش (08/0=P) و در زمان از شیرگیری به‌صورت خطی افزایش (04/0=P) نشان داد. نتیجه‌گیری: به‌طور کلی نتایج این تحقیق نشان داد که استفاده از محرک رشد نانو کپسوله در جیره آغازین گوساله‌های شیرخوار، بر مصرف خوراک گوساله‌ها تأثیری نداشت اما با افزایش سطح محرک رشد در جیره‌های آزمایشی، افزایش وزن روزانه گوساله‌ها به‌صورت خطی افزایش و نسبت تبدیل خوراک بهبود یافت.

https://ejrr.gau.ac.ir/article_7289_82ceb9400ddf5c45c6ac8cc634df9c66.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان نشریه پژوهش‌ در نشخوار کنندگان 2345-4253 13 2 2025 08 23 The effect of harvesting stage and different levels of nitrogen fertilizer on chemical compounds, in vitro fermentation parameters and CH4 production of quinoa forage in ruminant تأثیر مرحله برداشت و سطوح مختلف کود نیتروژنی بر ترکیبات شیمیایی، فراسنجه‌های تخمیر آزمایشگاهی و تولید گاز متان علوفه کینوا در تغذیه نشخوارکنندگان 49 76 7290 10.22069/ejrr.2024.22618.1967 FA محمد جواد ابرقوئی بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایران عبدالحمید کریمی بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایران محمد جواد آگاه بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایران Journal Article 2024 07 13 Background and Objectives: With the warming of the earth, drought conditions and reduction of water resources, it is necessary to use plants such as quinoa in animal feed, which are low water-absorbing, compatible with soil salinity conditions (pH between 6 and 5.8) and unusual weather conditions. It arrives This research was carried out with the aim of the effect of harvest time (budding and flowering stages) and different amounts of nitrogen fertilizer (150, 200 and 250 kg/ha) on chemical composition, fermentation parameters and methane gas production of whole quinoa plant (Sjama variety). Materials and methods: Quinoa plant was cultivated in the field with three levels of nitrogen fertilizer (150, 200 and 250 kg/ha). For each treatment, six plots were considered as replicates. The experimental treatments included alfalfa, 150 budding quinoa, 200 budding quinoa, 250 budding quinoa, 150 flowering quinoa, 200 flowering quinoa and 250 flowering quinoa. After drying, the samples were ground using a mill and to determine the chemical compounds and fermentation parameters were used. The obtained data were tested and analyzed using SAS software and the averages obtained were statistically compared using Duncan's multi-range test. Results: The amounts of dry matter (DM, 161.23-177.50 g/kg fresh weight) and ADF (173.00-303.00 g/kg DM) of quinoa forage at different stages of harvest were lower than the amount of DM of alfalfa (337.50 g/kg fresh weight and 333.67 g/kg DM) and this amount increased with the age of the plant (P<0.0001). Crude ash (211.30-247.80 g/kg DM), CP (165.37-200.83 g/kg DM), and EE (22.27-28.72 g/kg DM) contents of quinoa forage were higher than alfalfa forage (97.67, 144.50 and 16.10 g/kg DM respectively), and these values decreased with increasing age of the plant. With the increase in the level of nitrogen fertilizer, the amounts of CP and EE in budding stage and flowering stage in quinoa forage increased. The effect of harvesting stage and fertilization amount on, asymptotic gas production, ADS and GP24 were different compared to alfalfa forage. The amounts of IVOMD and ME in alfalfa forage were lower than that of quinoa forage at budding stage, and but was almost equal to quinoa forage at flowering stage. The PF24 (2.59-2.87) and MP (95.85-147.20) in quinoa forage increased compared to alfalfa forage (2.41 and 54.75) and also with increasing fertilization in quinoa forage (P<0.0001). Only the amount of VFAs of the quinoa forage harvested at the budding stage and the amount of 150 and 200 kg of nitrogen fertilizer were higher than alfalfa forage (80.72 and 80.39 compared to 78.93 mmol/l). The amount of acetate, the ratio of acetate to propionate, NH3-N, CO2 and CH4 in quinoa forages, were lower than alfalfa forage, but the amount of propionate in quinoa forages were lower than that of alfalfa forage (P<0.0001). The total population of protozoa (5.93-6.19 and 6.28) and the subfamilies Entodiniinae (5.83-5.93 and 5.97), Diplodiniinae (4.70-5.42 and 5.45) and Ophrioscolecinae (4.80-5.33 and 5.36) in quinoa forages decreased compared to alfalfa forage (P<0.0001). Conclusions: Based on the results of this research, quinoa forages in both harvest stages (especially fodder harvested in budding stage with amounts of 150 and 200 kg of nitrogen fertilizer) in terms of chemical composition, especially CP and improvement of parameters fermentation (reduction of NH3-N and CH4 production) was superior to alfalfa forage. Considering the issue of water crisis in the country and less water consumption for the growth of quinoa plant due to its inherent characteristics, this plant has the potential to be used in livestock feed, but it is necessary to conduct in vivo research. سابقه و هدف: با گرم شدن زمین، شرایط خشکسالی و کاهش منابع آبی، استفاده از گیاهانی مانند کینوا که کم آب‌بر، سازگار با شرایط شوری خاک (pH بین 6 تا 5/8) و شرایط دشوار آب‌‌و‌هوایی هستند، در تغذیه دام و انسان ضروری به نظر می‌رسد. این پژوهش با هدف تأثیر زمان برداشت (مراحل غنچه‌دهی و گلدهی) و مقادیر مختلف کود نیتروژن (150، 200 و 250 کیلوگرم در هکتار) بر ترکیبات شیمیایی، فراسنجه‌های تخمیر و تولید گاز متان گیاه کامل کینوا (رقم سجاما) انجام شد. مواد و روش‌ها: گیاه کینوا با سه سطح کود نیتروژنی (150، 200 و 250 کیلوگرم در هکتار) در مزرعه کشت شد. برای هر تیمار، شش کرت به عنوان تکرار در نظر گرفته شد. تیمارهای آزمایشی شامل یونجه، کینوا غنچه‌دهی 150، کینوا غنچه‌دهی 200، کینوا غنچه‌دهی 250، کینوا گلدهی 150، کینوا گلدهی 200 و کینوا گلدهی 250 بودند. نمونه‌های گرفته شده پس از خشک شدن، آسیاب گردیده و برای تعیین ترکیبات شیمیایی و فراسنجه‌های تخمیر آزمایشگاهی استفاده شدند. داده‌های حاصل با استفاده از نرم‌افزار SAS تجریه و تحلیل شد و میانگین‌های به دست آمده با استفاده از آزمون چند دامنه‌ای دانکن مورد مقایسه آماری قرار گرفت. یافته‌ها: مقادیر ماده خشک (50/177-23/161 گرم در کیلوگرم وزن تر) و الیاف نامحلول در شوینده اسیدی (00/303-00/173 گرم در کیلوگرم ماده خشک) علوفه کینوا در مراحل مختلف برداشت، از مقادیر این ترکیبات در علوفه یونجه (5/337 گرم در کیلوگرم وزن تر و 67/333 گرم در کیلوگرم ماده خشک) کمتر بود و با افزایش سن گیاه، این مقدار افزایش یافت (0001/0>P). مقادیر خاکستر خام (80/247-30/211 گرم در کیلوگرم ماده خشک)، پروتئین خام (83/200-37/165 گرم در کیلوگرم ماده خشک) و عصاره اتری (72/28-27-22 گرم در کیلوگرم ماده خشک) علوفه‌های کینوا از علوفه یونجه ( به ترتیب 67/97، 50/144 و 10/16 گرم در کیلوگرم ماده خشک) بیشتر بود که با افزایش سن گیاه، این مقادیر کاهش یافتند. با افزایش سطح کود نیتروژن، مقادیر پروتئین خام و مقدار چربی خام در علوفه کینوا در مراحل غنچه‌دهی و گلدهی بیشتر شد. تأثیر مرحله برداشت و مقدار کوددهی بر تولید گاز مجانب، سوبسترای تجزیه شده واقعی و تولید گاز در ساعت 24 تخمیر در مقایسه با علوفه یونجه متفاوت بود. مقادیر گوارش‌پذیری ماده آلی و انرژی قابل سوخت‌و‌ساز در علوفه یونجه کمتر از علوفه کینوا مرحله غنچه‌دهی بود. ولی با علوفه کینوا مرحله گلدهی تقریباً برابر بود. مقادیر ضریب تفکیک (87/2- 59/2) و تولید پروتئین میکروبی (20/147-85/95) در علوفه‌های کینوا در مقایسه با یونجه (41/2 و 75/54) و همچنین با افزایش کوددهی در علوفه کینوا افزایش یافت (0001/0>P). فقط مقدار اسیدهای چرب فرار کل علوفه کینوا غنچه‌دهی 150 و 200 از علوفه یونجه بیشتر (به ترتیب 72/80 و 39/80 در مقایسه با 93/78 میلی‌مول در لیتر) بود. مقدار استات، نسبت استات به پروپیونات، نیتروژن آمونیاکی، گاز دی-اکسید کربن و متان علوفه‌های کینوا از علوفه یونجه کمتر ولی مقدار پروپیونات علوفه‌های کینوا کمتر از علوفه یونجه بود (0001/0>P). استفاده از علوفه‌های کینوا در مقایسه با یونجه، جمعیت کل پروتوزوا (19/6-93/5 و 28/6) و زیرخانواده‌های انتودینیونینه (93/5-83/5 و 97/5)، دیپلودینینه (42/5-70/4 و 45/5) و افریوسکالسینه (33/5-80/4 و 36/5) را کاهش داد (0001/0>P). نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج تحقیق حاضر، علوفه‌های کینوا در هر دو مرحله برداشت (به ویژه علوفه برداشت شده در مرحله غنچه‌دهی و 150 و 200 کیلوگرم کود نیتروژنی) از نظر ترکیبات شیمیایی به ویژه پروتئین خام و بهبود فراسنجه‌های تخمیر (کاهش تولید نیتروژن آمونیاکی و گاز متان) نسبت به علوفه یونجه برتری داشتند. با توجه به مسئله بحران آب در کشور و مصرف آب کمتر برای رشد گیاه کینوا به دلیل ویژگی‌های ذاتی، این گیاه دارای پتانسیل استفاده در جیره دام است ولی انجام تحقیقات بر روی دام زنده ضروری می‌باشد.

https://ejrr.gau.ac.ir/article_7290_93b2edd734640cf9ecb0166cc7592aca.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان نشریه پژوهش‌ در نشخوار کنندگان 2345-4253 13 2 2025 08 23 Effect of different levels of ration concentrate and length of fattening period on fattening performance and carcass characteristics of Lori lambs اثر سطوح مختلف کنسانتره جیره و طول مدت زمان پروار بر عملکرد پرواری و خصوصیات لاشه بره های نژاد لری 77 98 7291 10.22069/ejrr.2024.22644.1968 FA بهروز یاراحمدی بخش تحقیقات علوم دامی مرکز آموزش و تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی لرستان ، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی محسن محمدی ساعی بخش تحقیقات علوم دامی مرکز آموزش و تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی لرستان ،سازمان تحقیقات ، آموزش و ترویج کشاورزی میرحسن بیرانوند بخش تحقیقات علوم دامی مرکز آموزش و تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی لرستان ، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Journal Article 2024 07 23 Background and objectives: One of the important and fundamental issues of breeding livestock is proper and economical diet. During the last few years, the limitation of feed resources is considered one of the major problems of the livestock breeding industry in the country. The use of concentrate in the diet of fattening lambs in the country is normal and usual, but what is important is the appropriate level of concentrate and the appropriate length of the fattening period for the economy of lamb fattening. Therefore, Therefore, considering the fattening of 320,000 lambs in Lorestan province and in order to promote the use of the appropriate proportion of concentrate and length of fattening in the fattening of lambs, the above project aims to investigate the effect of diets with different levels of concentrate and the most suitable length of fattening on fattening performance and carcass characteristics, Lori male lambs were performed. Materials and methods: Based on this, 54 male lambs with an average age of 4 months weighing 30±0.75 kg were selected. The treatments included two levels of length of fattening (90 or 120 days) and three levels of concentration (60, 70 and 80%). Experimental diets with using the standard tables of food requirements of small ruminants and based on the requirements of a 30 kg lamb. The end of the experiment, daily weight gain, final weight, feed conversion ratio and feed consumption were calculated and then three lambs from each treatment were slaughtered and carcass characteristics were calculated. Performance and carcass traits data were analyzed in a factorial exprimental with a completely random design (3x2) with two factors including the length of fattening at three levels and the percentage of concentrate at three levels with three replications (each repetition includes three lambs) by the mixed method of covariance analysis. Comparison of treatment means was done using Tukey's test. Results: The results showed that the effect of length of fattening and ration concentrate level on weight gain, feed consumption and feed conversion ratio was significant (P<0.05). The highest daily weight gain was related to lambs fed with 70% concentrate (232 gr) and a fattening period of 90 days, and the lowest daily weight gain was in lambs fed with 60% concentrate (178 gr) and a fattening period of 120 days. Lambs fed with 70% concentrate and fattening for 90 days had a better feed conversion ratio(6.41). The highest carcass efficiency, cold carcass weight without tail and percentage of lean meat were related to lambs with length of fattening of 90 days and 70% concentrate (P<0.05). The production cost of each kilogram of carcass and meat was lower in lambs fed with 70% concentrate and fattening for 90 days. The results indicated that the duration of fattening and the level of concentrate in the diet had no significant effect on quality characteristics such as pH and meat color, as well as the chemical composition of the meat, including moisture, protein, and ash content (P>0.05). However, they had a significant effect on the fat percentage of the meat (P<0.05). Conclusion: This study determined that the lambs fed with 70% concentrate and fattening for 90 days had a better feed conversion ratio due to higher weight gain. Also, lambs fed with 70% concentrate and fattened for 90 days had less total carcass fat and more loin meat. سابقه و هدف: یکی از مسائل مهم و اساسی پرورش دام جیره مناسب و اقتصادی است. در طی چند سال اخیر محدودیت منابع خوراک از عمده‌ترین مشکلات صنعت پرورش دام در کشور محسوب می‌شود. استفاده از کنسانتره در جیره بره‌های پرواری در کشور امری عادی و معمول است، ولی آنچه دارای اهمیت است سطح مناسب کنسانتره و طول دوره مناسب پروار برای اقتصادی ‌بودن پرواربندی بره می‌باشد. براین‌اساس، با توجه به پروار 320 هزار رأس بره پرواری در استان لرستان و در راستای ترویج استفاده از نسبت مناسب کنسانتره و طول مدت پروار در پرواربندی بره‌ها پروژه حاضر با هدف بررسی اثر جیره‌های با سطوح مختلف کنسانتره و مناسب‌ترین طول مدت پروار بر عملکرد پروار و خصوصیات لاشه بره‌های نر نژاد لری انجام شد. مواد و روش‌ها: بر این اساس تعداد 54 رأس برة نر با میانگین سن 4 ماه و میانگین وزن 75/0±30 کیلوگرم انتخاب شدند. فاکتورها شامل دو سطح طول مدت پروار (90 یا 120 روز) و سه سطح کنسانتره (60، 70 و 80 درصد) بود. جیره‌های آزمایشی با استفاده از جداول استاندارد احتیاجات غذایی نشخوارکنندگان کوچک و بر اساس احتیاجات بره 30 کیلوگرمی تهیه شد. در پایان آزمایش میزان افزایش وزن روزانه، وزن نهایی، ضریب تبدیل غذایی و خوراک مصرفی محاسبه‌شده و سپس از هر تیمار سه رأس بره کشتار شدند. خصوصیات و صفات لاشه محاسبه شد. داده‌های عملکرد و صفات لاشه در قالب آزمایش فاکتوریل با طرح پایه کاملاً تصادفی (3×2) با دو فاکتور شامل طول مدت پروار در سه سطح و درصد کنسانتره در سه سطح با سه تکرار (هر تکرار شامل سه رأس بره) توسط رویه مختلط آنالیز کوواریانس شد. مقایسه میانگین‌ها با استفاده از آزمون توکی انجام شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد اثر طول مدت پروار و سطح کنسانتره جیره بر افزایش وزن، خوراک مصرفی و ضریب تبدیل غذایی معنی‌دار شد (05/0>P). بیشترین افزایش وزن روزانه مربوط به بره‌های تغذیه‌شده با 70 درصد کنسانتره (232 گرم) و مدت پروار 90 روز و کمترین اضافه‌وزن روزانه در بره‌های تغذیه شده با 60 درصد کنسانتره (178 گرم) و مدت پروار 120 روز بود. بره‌های تغذیه‌شده با 70 درصد کنسانتره و پروار 90 روز ضریب تبدیل خوراک مناسب‌تری (41/6) داشتند. بالاترین بازده لاشه، وزن لاشه سرد بدون دنبه و درصد گوشت لخم مربوط به بره‌های با مدت پروار 90 روز و 70 درصد کنسانتره بود (05/0>P). نتایج نشان داد اثر طول مدت پروار و سطح کنسانتره جیره تأثیر معنی‌داری بر خصوصیات کیفی از جملهpH و رنگ گوشت، ترکیب شیمیایی گوشت شامل میزان رطوبت، پروتئین و خاکستر گوشت نداشته(05/0P>)، اما بر درصد چربی گوشت معنی‌دار بود(05/0>P). نتیجه‌گیری‌: این مطالعه مشخص نمود بره‌های تغذیه‌شده با 70 درصد کنسانتره و پروار 90 روز به دلیل افزایش وزن بالاتر، ضریب تبدیل غذایی مناسب‌تر ارجحیت داشتند. همچنین بره‌های تغذیه‌شده با 70 درصد کنسانتره و پروار 90 روز درصد چربی کل لاشه کمتر و گوشت لخم بیشتری نسبت به سایر تیمارها داشتند.

https://ejrr.gau.ac.ir/article_7291_5821b361ed63caf4b03340a0d2405fbc.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان نشریه پژوهش‌ در نشخوار کنندگان 2345-4253 13 2 2025 08 23 Effect of castration on performance, meat quality traits and the fatty acids composition of muscle and fatty tissues of Markhoz goat kids تأثیر اخته‌کردن بر عملکرد رشد، ویژگی‌های کیفی گوشت و ترکیب اسیدهای چرب بافت‌های عضلانی و چربی بزغاله‌های مرخز 99 116 7292 10.22069/ejrr.2024.22677.1970 FA رضا ناصری هرسینی عضو هیئت علمی، بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، فرخ کفیل زاده بخش علوم دامی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران 0000-0003-1845-6914 مجتبی حقیقت هیئت علمی گروه علوم دامی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد گلپایگان Journal Article 2024 07 31 Background and objectives: Castration is one of the management activities practiced worldwide in order to reduce aggressive behaviour, sexual activity and to facilitate management ease. Numerous studies have been conducted comparing production efficiencies and carcass traits of intact and castrated beef cattle and sheep. It has been agreed generally that castration causes less growth efficiency and produces carcasses with higher fat contents which results in increased proportion of saturated fatty acids. However, effects of castration on mentioned parameters in goats has been less investigated, despite the fact that goats genetically deposit less fat in their muscles with a more favorable fatty acid composition compared with other ruminants. Therefore, this research was conducted to evaluate carcass and meat quality attributes in Markhoz breed and the effects of castration on performance, meat quality attributes and fatty acid composition of triceps brachii muscle and omental fat. Materials and Methods: Sixteen male Morkhoz kids (13.2±1.6 kg live body weight, 3 months old) were used to evaluate the effects of castration on growth performance, meat quality attributes and fatty acid composition of muscle and omental fat based on a completely randomized design with 2 treatments and 8 replicates. Kids were castrated using ring castration in the respective treatment one week before the beginning of the experimental period. During 119 days of feeding experimental diet (formulated to meet NRC recommendations for small ruminants), growth performance of kids was recorded individually. Then, all kids were slaughtered and enough samples of triceps brachii muscle and omental fat were collected from each carcass, vacuum-packed and frozen at −20°C until subsequent determination of quality attributes including shear force, cooking loss, colour, proximate composition and fatty acids profile. The value of pH24, percentages of drip loss and water holding capacity were determined immediately on the day after slaughtering. Results: Kids growth performance parameters, including average daily feed intake, average daily weight gain, and feed efficiency declined significantly in response to castration (P<0.05). However, empty body weight (% of live weight), cold carcass percentage and maximum width and depth of longissimus thoracis muscle were similar between treatments. With the exception of fat percentage of triceps brachii muscle, which increased significantly by castration (P<0.05), other measured quality attributes of mentioned muscle, including pH24, drip loss, water holding capacity and the percentages of moisture, protein and ash, were not affected by castration. Castration had no significant effect on fatty acid composition of intramuscular fat in the triceps brachii muscle; but, in abdominal fat tissue the percentages of 17:0 and 18:3 n3 fatty acids and the cumulative amount of odd chain fatty acids decreased and the n6/n3 ratio increased in response to kids castration (P<0.05). Conclusion: In conclusion, results showed that Morkhoz kids castration at weaning, in addition to diminution of growth performance and feed efficiency, with respect to consumers’ health, will also reduce the nutritional quality of meat and internal fat tissue. سابقه و هدف: اخته‌کردن یکی از روش‌های مدیریتی معمول برای کاهش رفتار پرخاشگرانه، فعالیت جنسی و تسهیل مدیریت و کنترل دام است. پژوهش‌های متعددی در زمینۀ مقایسۀ بازدۀ تولید و ویژگی‌های لاشه بین گاوهای گوشتی و گوسفندهای اخته‌نشده و اخته‌شده به‌انجام رسیده است. نتایج کلی بر کاهش بازدۀ رشد و تولید لاشه‌هایی با محتوای چربی بالاتر –که افزایش نسبت اسیدهای چرب اشباع را در پی دارد- بر اثر اخته‌کردن دام توافق دارند. با این وجود، تأثیر اخته‌کردن بزها بر ویژگی‌های مذکور کمتر مورد بررسی قرار گرفته است و این در حالی است که بزها به‌صورت ژنتیکی و در مقایسه با دیگر گونه‌های نشخوارکننده چربی کمتری را درون عضلات خود انباشته کرده و دارای ترکیب اسید چرب مطلوب‌تری در بافت چربی عضلانی هستند. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف ارزیابی ویژگی‌های کیفی لاشه و گوشت بز نژاد مرخز و بررسی اثرات اخته‌کردن بر عملکرد، ویژگی‌های کیفی گوشت و ترکیب اسیدهای چرب عضلۀ triceps brachii و بافت چربی بطنی این نژاد به‌انجام رسید. مواد و روش‌ها: با هدف بررسی اثرات اخته‌کردن بر عملکرد رشد، ویژگی‌های کیفی گوشت و ترکیب اسیدهای چرب در عضلۀ triceps brachii و بافت چربی بطنی، از 16 رأس بزغاله نر مرخز (6/2±1/13 کیلوگرم وزن زنده، با سن آغازین سه ماهگی) در قالب طرح آزمایشی کاملاً تصادفی با دو تیمار و هشت تکرار استفاده شد. بزغاله‌های تیمار مربوطه یک هفته پیش از آغاز دورۀ آزمایش با استفاده از حلقه‌های لاستیکی اخته شدند. طی دورۀ 119 روزۀ تغذیه با جیرۀ آزمایشی (تنظیم‌شده برای تأمین احتیاجات نشخوارکنندگان کوچک در انجمن ملی تحقیقات) عملکرد رشد بزغاله‌ها به‌صورت انفرادی اندازه‌گیری شد. در ادامه، تمامی بزغاله‌ها کشتار شده و مقدار نمونۀ کافی از عضلۀ triceps brachii و بافت چربی بطنی از هر لاشه برداشت و تا زمان ارزیابی ویژگی‌های کیفی، شامل فشار برشی، افت پخت، رنگ، ترکیب تقریبی و ترکیب اسیدهای چرب، در دمای 20- درجۀ سلسیوس نگهداری شدند. مقدار 24pH، درصد ضایعات خون‌آبه و ظرفیت نگهداری آب در روز پس از کشتار تعیین گردید. یافته‌ها: عملکرد رشد بزغاله‌ها، شامل میانگین مصرف خوراک روزانه، میانگین افزایش وزن روزانه، بازدۀ خوراک و درصد وزن بدن خالی در پاسخ به اخته‌کردن بزغاله‌ها به‌طور معنی‌داری کاهش یافت (05/0P<)؛ اما از نظر درصد وزن بدن خالی (درصد از وزن بدن زنده)، درصد لاشۀ سرد و حداکثر پهنا و عمق عضلۀ longissimus thoracis تفاوتی بین تیمارها مشاهده نشد. به‌استثنای درصد چربی عضلۀ triceps brachii که با افزایشی معنی‌دار در گروه اخته‌شده همراه بود (05/0P<)، دیگر ویژگی‌های کیفی ارزیابی شده در این عضله، شامل 24pH، درصد ضایعات خون‌آبه، ظرفیت نگهداری آب و درصد رطوبت، پروتئین و خاکستر، تحت‌تأثیر اخته‌کردن حیوانات قرار نگرفت. ترکیب اسیدهای چرب شناسایی‌شده در عضلۀ triceps brachii بزغاله‌های اخته‌نشده با گروه شاهد مشابه بود؛ اما، در بافت چربی بطنی درصد اسیدهای چرب 17:0 و 3n 18:3 و مقدار تجمعی اسیدهای چرب با تعداد کربن فرد در پاسخ به اخته‌شدن بزغاله‌ها کاهش و نسبت 3n:6n افزایش یافت (05/0P<). نتیجه‌گیری: به‌طور کلی، نتایج نشان می‌دهد اخته‌کردن بزغاله‌های مرخز در انتهای دورۀ شیرخوارگی، علاوه بر افت عملکرد رشد و بازدۀ خوراک، از منظر سلامت مصرف‌کنندگان نیز با کاهش کیفیت تغذیه‌ای گوشت و بافت چربی داخلی بدن همراه خواهد بود.

https://ejrr.gau.ac.ir/article_7292_6ea55b20e89aca7fc46e8ea275181fe0.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان نشریه پژوهش‌ در نشخوار کنندگان 2345-4253 13 2 2025 08 23 Identification of genes related to the trait of litter size in prolificacy breeds using Genome-wide Association Studies (GWAS) شناسایی ‌ژن‌های‌ مرتبط با صفت نرخ زایش در نژادهای چندقلوزا با استفاده از مطالعات ارتباطی کل ژنوم GWAS 117 136 7293 10.22069/ejrr.2024.22727.1973 FA عبد العزیز حمد الاحمد گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران. محمد مهدی شریعتی دانشگاه فردوسی مشهد صادق طاهری گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد علی جوادمنش گروه علوم دامی-دانشکده کشاورزی-دانشگاه فردوسی مشهد Journal Article 2024 09 23 Introduction:Sheep reproductive traits are among the most important economic traits that directly determine production costs and economic benefits of sheep production. Ewes that produce more lambs per birth can increase the number of lambs and thus enhance economic efficiency. Therefore, identifying molecular markers that affect the birth rate in sheep is crucial. Reproductive function is one of the significant economic features in the sheep breeding industry. Litter size is the most important production trait among economic traits, accounting for 70-90% of the industry’s economic value. Due to the high economic importance of fertility and reproduction traits in sheep, genome-wide association studies (GWAS) have been frequently performed as a standard method for mapping QTL, discovering new single nucleotide polymorphisms (SNPs), and identifying candidate genes for economically important traits in animals. In this study, a GWAS analysis was performed to identify biological pathways and genes associated with the litter size trait in 12 sheep breeds. Materials and Methods:In this study, the litter size information of 12 sheep breeds was collected from various sources and articles. Based on the average litter size, these breeds were categorized into three groups: breeds with high litter size (2.52) (Finnsheep, Santa Ines, and Black Headed Mountain), five breeds with medium litter size (1.96) (Barbados Black Belly, Chinese Merino, Sakiz, Scottish Blackface, and Valais Blacknose Sheep), and four breeds with low litter size (1.17) (Cyprus Fat Tail, Karakas, Moghani, and Red Maasai). The data used in this research was genotypes from the 50K SNPChip belonging to the HapMap project were obtained from the study by Kijas et al. (Kijas et al., 2012). Genotype quality control (QC) was performed using PLINK v1.9 software (Purcell et al., 2007). SNPs with a missing genotype rate of more than 10%, MAF (minor allele frequency) less than 0.02, markers with a genotype loss rate of more than 2%, individuals with more than 1% missing genotypes, and SNPs that failed the Hardy-Weinberg Equilibrium (HWE) test at a significance level of 0.005 were excluded from the analysis. We ranked the genome-wide association studies (GWAS) for all breeds using Plink software based on their litter size percentage from highest to lowest. In the next step, to identify significant genes and biological pathways, the DAVID server version 6.8 was used. Results and Discussion:Based on the findings of the present study, pathways associated with the litter size trait were identified through candidate genes in the studied breeds. Further studies are necessary to validate these findings. The results highlight that a genome-wide association study conducted in these breeds revealed a panel of genes potentially linked to reproductive traits and litter size of interest. Specifically, GTF2A1,PHACTR1,KHDRBS3,SCMH1,FOXP1,ELMO1,KCNN3, BEST3, METTL14, PRDM2 and EFNA5 were identified as significant candidate genes. These genes may play roles in regulating the genetic architecture of twinning and litter size. This study underscores the genes associated with litter size traits and their involvement in pathways crucial for litter size and ovulation rate. The findings suggest that these candidate genes could influence the genetic basis of litter size and fertility. Despite limitations in data volume in the current study, it provides insights into the genetic mechanisms underlying birth rate and reproductive traits, potentially informing future sheep breeding programs. Conclusion:The current study revealed genes associated with litter size in sheep and pathways that play an important role in litter size and ovulation rates. Among these, the genes ATG5, NCKAP1L, CERK,AGPS,DCK, EPHA7,DOCK5,FOXN2,SOX6,PIGN, and ONECUT2 were introduced for the first time as effective genes in litter size in sheep. The results of this research can be used as a guide for sheep breeding programs and might lead to improvements in reproductive traits. سابقه و هدف: هدف این تحقیق بررسی ژنتیکی و شناسایی ژن‌های مرتبط با صفت نرخ زایش در گوسفندان به منظور استفاده در برنامه‌های به نژادی است. صفت نرخ زایش یکی از صفات اقتصادی مهم در صنعت پرورش گوسفند محسوب می‌شود که در سال‌های اخیر توجه متخصصین اصلاح نژاد را به خود جلب کرده است. شناسایی ژن‌ها، چندشکلی‌های تک‌نوکلئوتیدی (SNPs) و مسیرهای مرتبط با صفت نرخ زایش می‌تواند به برنامه‌ریزی بلندمدت برای انتخاب در گوسفند کمک کند. مواد و روش‌ها: در این مطالعه، 12 نژاد گوسفند که به 3 گروه بر اساس نرخ زایش شامل نژادهای با نرخ زایش بالا (52/2) Finnsheep، SantaInes و BlackHeadedMountain و 5 نژاد با نرخ زایش متوسط (96/1) BarbadosBlackBelly، ChineseMerino، Sakiz، ScottishBlackface، ScottishBlackface و ValaisBlacknoseSheep و 4 نژاد با نرخ زایش پایین (17/1) CyprusFatTail، Karakas، Moghani و RedMaasai) تقسیم شدند، مورد بررسی قرار گرفتند. داده‌های مورد استفاده در این پژوهش ژنوتیپ‌های حاصل از SNPChip50K متعلق به پروژه HapMap بودند. در این تحقیق از تحلیل ارتباط ژنومی گسترده (GWAS) و مدل‌های آماری مختلط برای شناسایی ارتباطات بین‌SNPها و صفت نرخ زایش استفاده شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از برنامه PLINK 1.9 و بسته‌های نرم افزاری در محیط R انجام شد. برای شناسایی ژن‌های معنی‌دار و مسیرهای زیستی ژن‌های شناسایی شده، از سرور DAVID نسخه6.8 استفاده شد. یافته‌ها: با مطالعه ارتباط گسترده ژنوم در نژادهای مورد نظر، مجموعه‌ای از ژن‌ها شناسایی شدند که با صفات تولید مثلی و نرخ زایش مرتبط بودند. از جمله این ژن‌ها می‌توان به GTF2A1، PHACTR1، KHDRBS3، SCMH1، FOXP1، ELMO1، KCNN3، BEST3، METTL14، PRDM2، EFNA5 اشاره کرد. این ژن‌ها به عنوان کاندیداهای مهمی شناسایی شدند که ممکن است ساختار ژنتیکی نرخ زایش را تنظیم کنند. نتیجه‌گیری: این مطالعه اهمیت شناسایی ژن‌های مرتبط با صفت نرخ زایش را برای باروری و تولید مثل گوسفند برجسته می‌کند. همچنین، ژن‌های کاندید مرتبط با این صفت معرفی شده‌اند که باید در تعیین اثرات ژن بر چندقلوزایی و باروری بیشتر مورد بررسی قرار گیرند. از این بین ژن‌های ATG5،NCKAP1L ، CERK،AGPS ،DCK ،EPHA7 ،DOCK5 ،FOXN2 ،CERK ،SOX6 ، PIGN و ONECUT2 برای اولین بار به عنوان ژن‌های موثر در نرخ زایش گوسفند معرفی شدند. نتایج این تحقیق نشان داد که این ژن‌ها با صفات چندقلوزایی مرتبط هستند و مسیرهای مهمی روی چندقلوزایی و تخمگذاری دارند. با وجود حجم داده‌های محدود در مطالعه کنونی، این نتایج به ما کمک می‌کند تا اساس ژنتیکی صفات نرخ زایش و صفات تولید مثل را درک کنیم و می‌تواند در برنامه‌های بهبود پرورش گوسفندان مورد استفاده قرار گیرد.

https://ejrr.gau.ac.ir/article_7293_db06ca1a91e100791bd44f328fba4235.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان نشریه پژوهش‌ در نشخوار کنندگان 2345-4253 13 2 2025 08 23 Investigating the Effects of cereal grain type and sugar beet pulp level on nitrogen utilization, Energy Partitioning and Nutritional patterns of Holstein Dairy cows بررسی اثر منبع غله و سطح تفاله چغندر قند بر سوخت و ساز نیتروژن، تقسیم انرژی و الگوهای تغذیه‌ای گاوهای شیری هلشتاین 137 152 7294 10.22069/ejrr.2024.22745.1976 FA مرتضی نعمتی گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، ایران فرزاد هاشمزاده علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران غلامرضا قربانی گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، ایران ابراهیم قاسمی گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان محمد خوروش گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، ایران سید محمود نصراللهی موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران Journal Article 2024 09 05 Background and objectives: Increasing dietary concentrate level is a common diet-formulation approach to maximize dairy cow performance. However, strategies that reduced inclusion of corn and barley grains in diets may improve cow profitability if cow performance is not reduced. Using of forage fibre source in high producing dairy cow diets may limited feed intake as a result of the gastrointestinal tract distention. Therefore, our objective was to investigate of the effect of feeding sugar beet pulp in high producing dairy cow diets replaced for corn and barley grain. We hypothesized that replacing the corn and barley grain with sugar beet pulps is a method to reducing grains level and negative effects of high starch diets. Materials and Methods: Eight second parity Holstein dairy cows (62 ±2 DIM and milk production: 54 ± 1.2 kg / day) were used in a replicated 4×4 Latin square design with a 2×2 factorial arrangement of 2 grain sources (corn or barley grain) and 2 levels of BP inclusion (5 or 15% of DM) in the diet with 21 d periods (15 d for diet adaptation and 6 d for sampling and data collection). Diets were formulated using the Cornell Net Carbohydrate and Protein System (version5.0). All samples were analyzed in triplicate for CP, ether extract (EE), ash, NDF and Non-fibrous carbohydrate component. For three consecutive days between d 17 to 19 of the study, TMR and orts were collected daily for determination of particle size. Feeding behavior were monitored visually for a 24-h (every 5 min) period. On day 20 of each period, blood samples (7 ml) were collected at 4 h after the a.m. feeding via the coccygeal vein. Results: N intake was greater for cows receiving corn compared with barley grain based diets, (p<0.05), as well as, cows fed corn based diets had higher (P < 0.05) N efficiency than those fed barley based diets. The result of this experiment data showed that cows receiving corn based diet had greater milk and urinary N excretion compared with barley based diet (p < 0.05). Rumination bout (no/day) was greater for corn compared to barley-based diets. Also, Cows fed corn based diets had greater rumination and chewing time per kg of NDF intake. Feeding time as minutes per unit of NDF intakes tended to be greater in corn-based diets (P < 0.1). Results demonstrate that cows consuming corn based diets increase the partitioning of energy into milk (P < 0.05). The backfat thickness of cows was influenced by the interactions of treatments, with an increase in the level of beet pulp in corn based treatments leading to an increase in backfat thickness (P < 0.05). Furthermore, substituting barley grain with beet pulp resulted in an increased energy flow towards milk production, whereas this effect was not observed in treatments based on corn grain (P < 0.05). Conclusion: Results of this study show that reducing dietary starch content by a partial replacement of dietary corn and barley grain with sugar beet pulp has no adverse effects of high-yielding cow. Also, Nitrogen Metabolism and Meal patterns increased in corn-based diets. dietary treatment did not affect blood metabolites, and corn based diets increase the partitioning of energy into milk. Keywords: Barley grain, Corn grain, Dairy cow, Sugar beet pulp. سابقه و هدف: افزایش سطح کنسانتره جیره یک روش رایج به‌منظور به حداکثر رساندن عملکرد در گاوهای شیری می‌باشد. راهکارهایی که سطح جو و ذرت جیره را کاهش دهند می‌توانند موجب افزایش سودمندی گاوهای شیری، به شرط عدم کاهش عملکرد دام گردند. استفاده از منابع الیاف علوفه‌ای به دلیل ایجاد خاصیت پرشدگی شکمبه، موجب محدودیت مصرف خوراک می‌گردد. لذا هدف از این مطالعه بررسی اثرات استفاده از تفاله چغندر قند در جیره گاوهای شیری پرتولید به جای دانه جو و ذرت یود. تحقیق حاضر بر این فرض استوار بود که جایگزینی دانه ذرت و جو با تفاله چغندر قند یک راهکاری در جهت کاهش سطح دانه ذرت و جو و اثرات منفی جیره‌هایی با نشاسته بالا بدون تاثیر بر عملکرد دام‌ها می باشد می باشد. مواد و روش ها: تعداد هشت رأس گاو شکم دوم (میانگین روزهای شیردهی 2 ± 62 و میانگین تولید شیر 2/1 ± 54 کیلوگرم در روز) در قالب یک طرح مربع لاتین 4 × 4 تکرار شده و آرایش فاکتوریل 2 × 2 با استفاده از دو منبع دانه (دانه ذرت و جو) و دو سطح تفاله چغندر قند (5 و 15 درصد) در جیره با دوره های 21 روزه مورد آزمایش قرار گرفتند (15 روز عادت پذیری به جیره و 6 روز نمونه و داده برداری). تیمارهای آزمایشی شامل جیره‌ها با استفاده از سیستم کربوهیدرات و پروتئین خالص کرنل (ورژن 5) فرموله گردید. نمونه‌ها در سه تکرار به‌منظور اندازه گیری پروتئین خام، چربی خام، خاکستر، الیاف نامحلول در شوینده خنثی و کربوهیدارت‌های غیر الیافی آنالیز گردیدند. نمونه‌گیری از خوراک و پس ماند خوراک سه روز متوالی در روزهای 17 تا 19 آزمایش انجام گرفت و خوراک مخلوط و باقیمانده به‌منظور محاسبه اندازه قطعات ماده خشک مصرفی مورد آنالیز قرار گرفت. رفتار تغذیه‌ای گاوها به‌صورت مشاهدات چشمی در فواصل زمانی پنج دقبقه به مدت 24 ساعت ثبت گردید. در روز 20 دوره آزمایشی، نمونه‌های خونی (7 میلی‌لیتر) تقریباً 4 ساعت پس از وعده خوراک‌دهی صبح از سیاهرگ دمی گرفته شد. یافته ها: مصرف نیتروژن و بازدهی سوخت و ساز نیتروژن در تیمارهایی بر پایه دانه ذرت بیشتر از تیمارهایی بر پایه دانه جو بود . هم‌چنین در گاوهایی که کنسانتره بر پایه دانه ذرت مصرف می‌کنند، نیتروژن بیشتری از طریق شیر و ادرار دفع گردید (05/0P<). تعداد دفعات فعالیت نشخوار به ازای کیلوگرم خوراک مصرف شده و مدت زمان صرف شده برای فعالیت نشخوار و جویدن در تیمارهای بر پایه دانه ذرت به ازای هر کیلوگرم الیاف نامحلول در شوینده خنثی مصرفی بیشتر بود ( 05/0 P<). مدت زمان مصرف خوراک به ازای هر کیلوگرم الیاف نامحلول در شوینده خنثی مصرفی در تیمارهایی بر پایه دانه ذرت تمایل به افزایش داشت . هم‌چنین در گاوهای دریافت کننده تیمار بر پایه دانه ذرت بخش بیشتری از انرژی به سمت تولید شیر جریان داشت . تغییرات چربی پشت بدنی گاوها تحت اثر متقابل تیمارها قرار گرفت و افزایش سطح تفاله در تیمارهایی بر پایه ذرت موجب افزایش ضخامت چربی پشتی گردید (05/0P<). هم‌چنین، جایگزینی دانه جو با تفاله چغندر قند (کاهش سطح دانه جو و افزایش سطح تفاله چقندر قند) موجب افزایش جریان انرژی به سمت تولید شیر گردید، در حالیکه در تیمارهایی بر پایه دانه ذرت این اثر مشاهده نگردید . نتیجه‌گیری: نتیجه این مطالعه نشان داد که کاهش سطح نشاسته در جیره گاوهای شیری از طریق جایگزینی دانه ذرت و دانه جو با تفاله چغندر قند هیچ اثر منفی بر عملکرد گاوهای شیری پرتولید نداشت. دانه ذرت موجب جریان بهتر انرژی به سمت تولید شیر در مقایسه با دانه جو گردید.

https://ejrr.gau.ac.ir/article_7294_361bf006496ee6b28754f9ce84c43bee.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان نشریه پژوهش‌ در نشخوار کنندگان 2345-4253 13 2 2025 08 23 Effect of L-carnithine addition to extender on buck’s sperm quality after freezing-thawing process تاثیر افزودن ال-کارنیتین به رقیق کننده بر کیفیت اسپرم بز پس از فرایند انجماد-یخگشایی 153 170 7295 10.22069/ejrr.2024.22762.1977 FA رضا مسعودی موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. نوید داداشپور دواچی موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. ریحانه ناطقی گروه فیزیولوژی دام و طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان. محمد حیدری دانش آموخته دکتری فیزیولوژی دام، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران فاطمه زارعی دانش آموخته دکتری فیزیولوژی دام، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. شهروز خرمی استادیار موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی Journal Article 2024 09 14 Abstract Background and objectives: Goat is one of the first animals that was domesticated by humans, and according to the available evidence, the origin of domestication of this animal is considered to be in the country of Iran. Considering the hot and dry climate developing in Iran, the reproduction management of this valuable livestock can improve livestock production in the country. One of the technologies that help reproductive management is artificial insemination. In this method, superior genes of animals with high genetic value are rapidly developed in the herd. In the first stage, for successful artificial insemination, suitable sperm is needed for insemination. One of the ways to preserve sperm is its long-term preservation by freezing. Osmotic, chemical, and mechanical stresses during freezing processes are the most sources that include ultrastructural, biochemical, and functional changes that can reduce sperm fertility. Peroxidation of membrane lipids is one of the most important chemical factors in freezing-thawing process. L-carnithine is needed for the beta oxidation of long-chain fatty acids in the mitochondria, and by providing the energy required by the sperm, it has a positive effect on the metabolism, maturation and motility of the sperm. Therefore, the purpose of this research was to investigate the effect of different levels of L-carnitine during the freezing process to maintain the quality of goat semen. Materials and methods: In this experiment, 5 Saanen goat were used. After semen collection and primary evaluation, semen samples were pooled in order to eliminate individual differences. Semen was added to the extenders containing 0, 1, 2, 5 and 10 mM L-carnitine and were frozen. Microscopic evaluation of spermatozoa was done after thawing and quality parameters including motility characteristics, lipid peroxidation, membrane functionality, abnormal morphology, mitochondrial activity, acrosome integrity, viability, apoptotic-like changes and DNA fragmentation were assessed. Results: Samples supplemented with 5 mM L-carnitine showed higher (P ≤ 0.05) total motility, progressive motility, membrane functionality, mitochondrial activity, acrosome integrity, viability, and lower (P ≤ 0.05) apoptotic-like changes, DNA fragmentation and lipid peroxidation. Addition of L-carnitine to the cryopreservation extender had no effect (P > 0.05) on velocity parameters and abnormal morphology. The data obtained from testing different levels of L-carnitine in the form of a completely randomized design were analyzed using Proc GLM by SAS statistical software and the significance level was considered P<0.05. Comparison of means was done using Tukey's method. Conclusion: The supplementation of buck’s freezing medium with L-carnitine significantly preserves the quality of buck sperm after cryopreservation process. Keywords: L-carnithine, Sperm, Freezing, Goat سابقه و هدف: بز از جمله اولین حیواناتی است که به دست انسان اهلی شده است و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﻮاﻫﺪ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻨﺸﺄ اﻫﻠﻲ ﺷﺪن اﻳﻦ دام را ﻛﺸﻮر اﻳـﺮان می‌دانند. با توجه به اقلیم گرم و خشک در حال توسعه در ایران، مدیریت تولید مثل این دام ارزشمند می‌تواند موجب بهبود تولیدات دامی در کشور شود. یکی از فناوری‌های کمک‌کننده به مدیریت تولید‌مثل، تلقیح مصنوعی است. در این روش ژن‌های برتر دام‌های با ارزش ژنتیکی بالا به سرعت در گله توسعه می‌یابد. در مرحلۀ نخست برای انجام موفقیت آمیز تلقیح مصنوعی، به اسپرم مناسب برای تلقیح نیاز است. یکی از راه‌های نگهداری اسپرم، نگهداری طولانی مدت آن‌ توسط پدیده انجماد است. استرس‌های اسمزی، شیمیایی و مکانیکی، طی فرآیندهای انجماد مهم‌ترین دلایلی هستند که تغییرات فراساختاری، بیوشیمیایی و عملکردی را در اسپرم بوجود می‌آورند که موجب کاهش باروری اسپرم می‌شوند. پراکسیداسیون لیپیدهای غشا یکی از مهمترین استرس‌های شیمیایی در فرآیند انجماد-یخ‌گشایی است. ال-کارنیتین برای بتا اکسیداسیون اسید‌های چرب با زنجیره بلند در میتوکندری ضروری است و با تامین انرژی مورد نیاز اسپرم، تاثیر مثبتی بر متابولیسم، بلوغ و تحرک اسپرم دارد. بنابراین هدف از اجرای این پژوهش بررسی اثر سطوح مختلف ال-کارنیتین در طول فرایند انجماد برای حفظ کیفیت منی بز بود. مواد و روش ها: در این آزمایش از 5 راس بز نژاد سانن استفاده شد. پس از اسپرم‌گیری و ارزیابی اولیه، به منظور حذف اثرات فردی، نمونه‌های منی مخلوط شدند. سطوح مختلف ال-کارنیتین (1،0، 2، 5 و 10 میلی‌مولار) به رقیق‌کننده اسپرم افزوده شد و نمونه‌های منی رقیق‌سازی و منجمد شدند. ارزیابی میکروسکوپی اسپرم بعد از انجماد-یخ‌گشایی انجام شد و فراسنجه‌های کیفی اسپرم شامل تحرک، تحرک پیش‌رونده، مورفولوژی، عملکرد غشا پلاسمایی، سلامت آکروزوم، فعالیت میتوکندری، میزان شکست DNA، آپوپتوز، میزان و پراکسیداسیون لیپیدهای غشایی مورد ارزیابی قرار گرفتند. داده های حاصل از آزمایش سطوح مختلف ال-کارنیتین در قالب طرح کاملاً تصادفی با استفاده از Proc GLM به‌وسیله نرم‌افزار آماری SAS آنالیز و سطح معنی‌داری 05/0>P در نظر گرفته شد. مقایسه میانگین‌ها با استفاده از روش توکی انجام شد. یافته ها: بر اساس نتایج حاصل از این پژوهش، استفاده از ال-کارنیتین در فرایند انجماد موجب بهبود فراسنجه‌های کیفی اسپرم بز شد، به طوری که در اسپرم یخ‌گشایی شده بیشترین میزان تحرک کل، تحرک پیش‌رونده، سلامت غشا پلاسمایی، فعالیت میتوکندری، زنده‌مانی وکمترین میزان پراکسیداسیون لیپید و تغییرات شبه آپوپتوز در تیمار دریافت‌کننده 5 میلی‌مولار ال-کارنیتین مشاهده شد. استفاده از غلظت‌های غیربهینه (1 و 10 میلی‌مولار) ال-کارنیتین به اندازه دوز بهینه (5 میلی‌مولار) مؤثر نبود. نتیجه گیری: بنابراین، مکمل‌سازی محیط انجماد منی بز با مقادیر بهینه ال-کارنیتین روشی عملی برای حفظ کیفیت منی بز در انتقال آن به مزارع برای اهداف تولیدمثلی و تلقیح مصنوعی گله‌های تجاری می‌باشد. واژه های کلیدی: ال-کارنیتین، اسپرم، انجماد، بز

https://ejrr.gau.ac.ir/article_7295_ea8a60af1a693bcfc6e5be677e428166.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان نشریه پژوهش‌ در نشخوار کنندگان 2345-4253 13 2 2025 08 23 Feeding Holstein dairy calves with Nigella sativa: Assessments of body weight, skeletal growth and blood variables تغذیه گوساله‌های شیرخوار هلشتاین با سیاه دانه: بررسی افزایش وزن، رشد اسکلتی و فراسنجه‌های خونی 171 186 7296 10.22069/ejrr.2024.22788.1978 FA علی حسین خانی گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی مغان، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل وحید واحدی عضو هیات علمی گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی مغان، دانشگاه محقق اردبیلی آزاده بوستان دانشیار گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی مغان، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل مهدی انصاری استادیار گروه علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان مرتضی بهروزلک گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 2024 09 11 Background and objectives: The preweaning phase is a critical period in the life of a substitute heifer, and optimal rearing will guarantee its longevity on a farm. The growth rate has a profound impact on age at first service as well as body weight and milk production at first lactation. Numerous factors including passive immune transfer through colostrum, nutrition and environment, affect the growth rate during the preweaning period. Despite the recent advances in the dairy industry, morbidity and mortality rates are still high and further measures are required. Using antibiotics to improve growth and prevent disease has been prohibited. Thus, finding an appropriate compound that is also safe and has fewer side effects has been the subject of various studies during the last decades. In the current experiment, the potential benefit of Nigella sativa on the skeletal growth performance and blood variables of dairy calves was assessed during the preweaning period. Materials and methods: Thirty-two male healthy calves with 39 kg BW in their 3rd day of life were randomly allocated to the control (CON, no supplement), NSP2 (2 g/d Nigella Sativa powder), NSP4 (4 g/d Nigella Sativa powder), and NSP6 (6 g/d Nigella Sativa powder) groups. Calves were stored in individual pens and fresh wood shavings was used as bedding. Calves were offered milk 5 L/d from d 2 to 20, 7 L/d from d 21- 60, 3.5 L/d from d 61-64 and weaned at d 65. Starter was provided from the beginning till end of the experiment and water provided adlibtum. Starter intake was measured daily. Body weight and skeletal growth performance, including body length, heart girth, body barrel, hip width and height, were recorded at birth and every ten days afterward. Blood samples were collected from all calves at the start of the experiment, d 35 and at the end of the experiment. Data from this study was analyzed in repeated measured design and using a MIXED PROC of SAS software. Results: Growth data shows that the final body weight was significantly higher in NSP2 compared to NSP4 and body weight gain and daily weight gain were significantly higher compared to the control and NSP4 groups. Starter intake and total feed intake were not significantly affected by NSP levels. However, feed efficiency was significantly higher in NSP2 compared to NSP4 and CON groups. Calves fed with different NSP levels had higher body length increases compared to the non-supplemented group. Other parameters including heart girth, body barrel, and hip height, were not significantly affected by treatments. However, hip-width was significantly lower in NSP4 compared to the CON group. Blood concentrations of total protein, glucose, triglyceride, cholesterol and urea nitrogen did not significantly change in the current study. Conclusion: In the current study adding 2 g/d NSP to the liquid feed of dairy calves showed a promising impact on the growth performance of dairy calves. However, the same effect was not observed at the higher levels (4 and 6 g/d NSP). سابقه و هدف: گامه پیش از شیرگیری یک دوره حیاتی در زندگی یک تلیسه جایگزین است و شرایط پرورشی مطلوب ماندگاری آن را در گله افزایش می‌دهد. نرخ رشد در این دوره بر سن اولین تلقیح و وزن بدن و تولید شیر در اولین شکم زایش تاثیر بسزایی دارد. عوامل زیادی بر میزان رشد گوساله‌ها در این دوره موثر هستند که از آن جمله می‌توان به انتقال ایمنی غیرفعال از طریق آغوز، تغذیه و شرایط محیطی اشاره کرد. با وجود پیشرفت‌های اخیر در صنعت گاو شیری، نرخ مرگ ‌و ‌میر و بیماری گوساله‌های شیرخوار هنوز بالا است و نیازمند اقدامات بیشتری است. استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها با هدف بهبود رشد و پیشگیری از بیماری‌ها به دلیل مقاومت دارویی ممنوع اعلام شده است. بنابراین، یافتن یک ترکیب موثر و ایمن با اثرات جانبی کمتر موضوع بسیاری از مطالعات در دهه گذشته بوده است. در پژوهش حاضر نیز اثر مفید احتمالی سیاه دانه بر عملکرد رشد اسکلتی و فراسنجه‌های خونی گوساله‌های شیرخوار در دوره پیش از شیرگیری بررسی شد. مواد و روش‌ها: سی و دو راس گوساله نر سالم با میانگین وزنی 92/1 ± 37/39 کیلوگرم از سه روزگی به طور تصادفی به چهار گروه شاهد (CON، فاقد مکمل)، NSP2 (2 گرم پودر سیاه دانه در روز)، NSP4 (4 گرم پودر سیاه دانه در روز) و NSP6 (6 گرم پودر سیاه دانه در روز) تقسیم شدند. برنامه شیر ارائه شده به گوساله‌ها از 2 تا 20 روزگی پنج لیتر، 21 تا 60 روزگی هفت لیتر، 61 تا 64 روزگی سه و نیم لیتر بود و روز 65 شیرگیری صورت گرفت. گوساله‌ها در جایگاه‌های انفرادی نگهداری شدند و از پوشال به-عنوان بستر استفاده شد. خوراک آغازین نیز از همان شروع آزمایش در اختیار گوساله‌ها قرار گرفت و دسترسی به آب آزاد بود. مصرف خوراک آغازین به‌صورت روزانه اندازه گیری شد. وزن بدن و فراسنجه‌های رشد اسکلتی شامل طول بدن، دوره سینه، دوره شکم، عرض هیپ و ارتفاع هیپ در ابتدای تولد و هر 10 روز یکبار و درانتهای آزمایش اندازه گیری شد. نمونه‌برداری از خون همه گوساله‌ها در ابتدای آزمایش، روز 35 و نیز در انتهای آزمایش صورت گرفت. داده‌های این آزمایش در قالب طرح اندزاه‌گیری‌های تکرار شونده و با رویه MIXED نرم افزار SAS آنالیز شدند. یافته‌ها: بررسی داده‌های رشد نشان داد که وزن نهایی بدن در تیمار NSP2 نسبت به NSP4 و افزایش وزن بدن و افزایش روزانه وزن بدن در تیمار NSP2 نسبت به شاهد و NSP4 به طور معنی‌داری بالاتر بود (05/0 >P ). مصرف خوراک آغازین و ماده خشک مصرفی کل در بین تیمارهای آزمایشی تفاوت معنی‌داری نداشت، اما بازدهی خوراک در گروه NSP2 نسبت به شاهد و نیز NSP4 به طور معنی‌داری بالاتر بود (05/0 >P ). گوساله‌هایی که سطوح مختلف سیاه دانه را دریافت کرده بودند، نسبت به گروه شاهد افزایش بیشتری در طول بدن داشتند (تقریبا 14 در برابر 10 سانتی‌متر). سایر پارامترها شامل دور سینه، دور شکم و ارتفاع هیپ در بین تیمارهای آزمایشی تفاوت معنی‌داری نداشت، اما عرض هیپ در گروه NSP4 نسبت به شاهد به‌طور معنی‌داری کمتر بود (05/0 >P ). بررسی نتایج مربوط به فراسنجه‌های خونی نشان داد که غلظت پروتئین کل، گلوکز، تری‌گلیسرید، کلسترول و ازت اوره‌ای خون در بین تیمارهای آزمایشی تفاوت معنی‌داری نداشتند (05/0 نتیجه‌گیری: در آزمایش حاضر افزودن 2 گرم پودر سیاه دانه به شیر مصرفی روزانه گوساله‌ها در دوره پیش از شیرگیری تاثیر مثبتی بر عمکلرد رشد گوساله‌ها داشت، اما این اثر در سطوح بالاتر سیاه دانه (4 و 6 گرم در روز) مشاهده نشد.

https://ejrr.gau.ac.ir/article_7296_2774b27d9443178d2fe05da9ab65c791.pdf