دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان نشریه پژوهش‌ در نشخوار کنندگان 2345-4253 14 1 2026 05 22 The effect of different levels of Vinasse on blood parameters and rumen metabolites of dairy cows under heat stress conditions اثر سطوح مختلف ویناس بر فراسنجه‌های خونی و متابولیت‌های شکمبه‌ای گاوهای هلشتاین شیرده تحت شرایط تنش حرارتی 1 15 7655 10.22069/ejrr.2025.23143.1995 FA امین رحیمی دانش‌آموخته دکتری تخصصی، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان فرهنگ فاتحی استادیار گروه علوم دامی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج 0000-0003-3262-5841 ابولفضل زالی دانشیار، گروه علوم دامی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج، دانشگاه تهران، کرج، ایران. Journal Article 2025 01 01 Background and Objective: The growing world population has increased the demand for animal products, and with limited feed resources, the livestock industry faces significant challenges. Using by-products from the food industry in ruminant nutrition can be a solution to reduce environmental problems and feed costs. Vinasse (concentrated molasses solution) is a by-product of the bioethanol industry produced through molasses fermentation. This substance contains crude protein (mainly non-protein nitrogen), ash (especially potassium), glycerol, and dead Saccharomyces cerevisiae yeast, which has prebiotic properties. Studies have shown that using vinasse in ruminant nutrition leads to increased feed intake, improved feed conversion ratio, enhanced dry matter digestibility, increased daily weight gain, and higher milk production. Heat stress is one of the major challenges in dairy cattle farming and causes an imbalance between metabolic heat production and its dissipation to the environment. Under heat stress conditions, potassium is significantly excreted through sweat. Given the high concentration of potassium in vinasse, the hypothesis of this study is that adding different levels of vinasse to the diet of lactating cows under heat stress could improve ruminal metabolites and blood parameters by replacing lost potassium and improving the ruminal environment. Materials and Methods: This experiment was conducted using 84 lactating cows (28 cows per treatment) with an average of 155 ± 25 days in milk, milk production of 32 ± 3 liters per day, and parity of 2.4 ± 0.1 in a completely randomized design. Animals were randomly assigned to one of three treatments: 1) control (diet without vinasse), 2) five percent (1.1 kg), and 3) 10 percent (2.2 kg) vinasse based on dry matter. The study was conducted in summer with an average temperature-humidity index of 75.1, and the period lasted 25 days (15 days adaptation and 10 days sampling). To investigate the effect of experimental diets on blood parameters of dairy cows, blood was collected from the tail vein on day 22 of the experiment, about 4 hours after morning feeding. Also, on day 25, rumen fluid was sampled using a vacuum pump 3 to 4 hours after the morning feeding. Results: The results showed that plasma glucose concentration decreased linearly (P=0.01), but protein concentration increased linearly (P=0.02) with increasing vinasse in the diet. Acetic acid in rumen fluid increased linearly with the addition of vinasse to the diet (P=0.01). Valeric acid was also linearly affected by experimental treatments and decreased with the addition of vinasse to the diet. Rumen fluid pH (P=0.08) and isovaleric acid (P=0.06) showed a tendency toward significance, with the highest values observed for 10 percent vinasse and control treatments, respectively. Conclusion: The results of this study showed that using vinasse up to 5 percent of dry matter in the diet of dairy cows under heat stress can help reduce the negative effects of heat stress by improving blood metabolites (increasing total protein) and ruminal metabolites (increasing acetic acid and tendency to increase rumen pH). سابقه و هدف: افزایش جمعیت جهان، تقاضا برای محصولات دامی را افزایش داده و با محدودیت منابع خوراک دام، صنعت دامپروری با چالش‌هایی مواجه شده است. استفاده از محصولات جانبی صنایع غذایی در تغذیه نشخوارکنندگان می‌تواند راهکاری برای کاهش مشکلات زیست‌محیطی و هزینه‌های خوراک باشد. ویناس (محلول ملاس تغلیظ شده) محصول جانبی صنعت بیواتانول است که از تخمیر ملاس تولید می‌شود. این ماده حاوی پروتئین خام (عمدتاً نیتروژن غیرپروتئینی)، خاکستر (به‌ویژه پتاسیم)، گلیسرول و مخمر مرده ساکارومایسس سرویزیه است که خواص پری‌بیوتیکی دارد. مطالعات نشان داده‌اند که استفاده از ویناس در تغذیه نشخوارکنندگان موجب افزایش مصرف خوراک، بهبود ضریب تبدیل غذایی، بهبود گوارش‌پذیری ماده خشک، افزایش وزن روزانه و افزایش تولید شیر می‌شود. تنش گرمایی از چالش‌های مهم در پرورش گاوهای شیری است و موجب برهم خوردن تعادل بین گرمای متابولیک تولید شده و انتشار آن به محیط می‌شود. در شرایط تنش گرمایی، پتاسیم به میزان قابل‌توجهی از طریق عرق دفع می‌شود. با توجه به غلظت بالای پتاسیم در ویناس، فرضیه این تحقیق بر این اساس است که افزودن سطوح مختلف ویناس به جیره گاوهای شیرده در شرایط تنش گرمایی، می‌تواند با تأمین پتاسیم از دست رفته و بهبود محیط شکمبه، متابولیت‌های شکمبه‌ای و فراسنجه‌های خونی را بهبود بخشد. مواد و روش‌ها: این آزمایش با استفاده از 84 رأس گاو شیرده (هر تیمار 28 راس) با میانگین روزهای شیردهی 25 ± 155، تولید شیر 3 ± 32 لیتر در روز و شکم زایش 1/0 ± 4/2 در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام شد. حیوانات به طور تصادفی در یکی از سه تیمار: 1) شاهد (جیره بدون ویناس)، 2) پنج درصد (1/1 کیلوگرم) و 3) 10 درصد (2/2 کیلوگرم) ویناس بر اساس ماده خشک قرار گرفتند. مطالعه در تابستان با میانگین شاخص حرارتی-رطوبتی 1/75، انجام شد و طول دوره 25 روز (15 روز عادت دهی و 10 روز نمونه گیری) بود. برای بررسی تأثیر جیره‌های آزمایشی بر فراسنجه‌های خونی گاو های شیرده در روز 22 آزمایش، حدود 4 ساعت پس از خوراک‌دهی صبح، خون‌گیری از رگ دم انجام شد. همچنین در روز 25، حدود 3 تا 4 ساعت پس از تغذیه وعده صبح، با استفاده از پمپ خلأ از مایع شکمبه نمونه‌گیری شد. یافته‌ها: نتایج نشان دادند که غلظت گلوکز پلاسما به‌صورت خطی کاهش پیدا کرد (01/0=P )، اما غلظت پروتئین با افزایش ویناس در جیره به‌صورت خطی افزایش پیدا کرد (02/0=P ). اسید استیک مایع شکمبه با افزایش ویناس به جیره به‌صورت خطی افزایش پیدا کرد (01/0=P). والریک اسید هم به‌صورت خطی تحت‌تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار گرفت و با افزودن ویناس به جیره کاهش پیدا کرد. pH مایع شکمبه (08/0=P) و ایزو والریک اسید (06/0=P) به‌صورت خطی تمایل به معنی‌داری نشان دادند که بیشترین عدد به‌ترتیب برای تیمارهای 10 درصد ویناس و شاهد مشاهده شد. نتیجه‌گیری: نتایج مطالعه حاضر نشان داد که استفاده از ویناس تا سطح 10 درصد ماده خشک در جیره گاوهای شیرده تحت تنش حرارتی، می‌تواند از طریق بهبود متابولیت‌های خونی (افزایش پروتئین کل) و متابولیت‌های شکمبه‌ای (افزایش اسید استیک و تمایل به افزایش pH شکمبه)، به کاهش اثرات منفی تنش حرارتی کمک کند.

https://ejrr.gau.ac.ir/article_7655_d5632297caa95abc424d88cde8b921aa.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان نشریه پژوهش‌ در نشخوار کنندگان 2345-4253 14 1 2026 05 22 Studying the effect of different levels of Ajwain (Trachyspermum ammi) seed powder consumption on growth performance and health status of suckling Holstein calves مطالعه اثر سطوح مختلف مصرف پودر دانه زنیان (Trachyspermum ammi) بر عملکرد رشد و وضعیت سلامتی گوساله‌های شیرخوار هلشتاین 17 33 7656 10.22069/ejrr.2025.23694.2011 FA مهدی ژندی گروه علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران حمیدرضا صابری‌پور گروه علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران کامران رضایزدی گروه علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران آرمین توحیدی گروه علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران علیرضا یوسفی گروه پاتولوژی و حیوانات آزمایشگاهی، موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی، سازمان ترویج، آموزش و تحقیقات کشاورزی، کرج، ایران. امید بوذری گروه علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران مریم تقی‌پور شه‌بندی گروه علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران زربخت انصاری پیرسرایی گروه علوم دامی، دانشکده علوم دامی و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران. Journal Article 2025 05 25 Abstract Background and Objectives: The digestive and immune systems of calves are not fully developed during the suckling period, making them vulnerable to gastrointestinal and respiratory disorders. Meanwhile, the use of antibiotics in feed is increasingly restricted due to health and legal concerns. Consequently, herbal alternatives with antimicrobial, immunostimulatory, and antioxidant properties have gained attention in recent years. Trachyspermum ammi (ajwain) is a medicinal plant known for its active compounds such as thymol, carvacrol, and other phenolics, which may offer antibacterial, digestive-stimulating, and antioxidant effects. This study aimed to evaluate the effects of supplementing Holstein calves’ liquid diet with ajwain seed powder during the pre-weaning period on growth performance, skeletal parameters, health status, and blood metabolite profiles. Materials and Methods: Sixty-four healthy female Holstein calves were randomly assigned to one of four treatment groups (n = 16 per group) from day 3 to day 58 of age. The treatment groups received different levels of ajwain seed powder (0, 2.5, 5, and 7.5 g/day), mixed into milk or milk replacer. Body weight and skeletal measurements were taken at the start and every 10 days thereafter. Fecal scores, rectal temperature, and incidence of diarrhea and pneumonia were recorded daily. Results: the results of the current study showed that feed intake, final body weight, diarrhea duration (Score >3) have been increased by consuming 5 g Ajwain seed powder compared to other treatments (quadratic effect, P<0.05). Also, different levels of Ajwain seed powder had no effect on skeletal growth parameters. Glucose levels were higher in calves consuming 2.5 g of ajwain seed powder compared to other treatments (quadratic effect, P<0.05) and no difference was observed among treatment for other blood parameters. Conclusion: The results of this study have shown that liquid dietary supplementation with 5 g/day of ajwain seed powder in suckling Holstein calves can enhance feed intake, final weight, average daily gain, and diarrhea duration (Score >3) without adverse effect on skeletal development. These findings suggest that ajwain is a promising natural feed additive for improving growth and metabolic health in young calves. Keywords: Ajwain; Calf health; Calves; Diarrhea; Medicinal plant; Respiratory disorders. - - - -- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - ------ - - - - - - - - - - - - چکیده سابقه و هدف: دستگاه گوارش و ایمنی گوساله‌ها در دوره شیرخواری تکامل یافته‌ نیست؛ از این رو، مستعد اختلال‌های گوارشی و تنفسی هستند. نظر به اینکه استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها در خوراک، با محدودیت‌های بهداشتی و قانونی مواجه است، در سال‌های اخیر، ترکیبات گیاهی به‌عنوان جایگزین‌های متنوع با خواص ضد میکروبی، محرک ایمنی و آنتی‌اکسیدانی مورد توجه قرار گرفته‌اند. زنیان (Trachyspermum ammi L.) به‌دلیل داشتن ترکیباتی همچون تیمول، کارواکرول و سایر ترکیبات فنلی، پتانسیل اثرات ضد باکتریایی، محرک گوارشی و آنتی‌اکسیدانی دارد. هدف این پژوهش، مطالعه اثر افزودن پودر دانه زنیان به خوراک مایع گوساله‌های هلشتاین در دوره پیش از شیرگیری بر عملکرد رشد، فراسنجه‌های اسکلتی، وضعیت سلامت و پروفایل متابولیت‌های خونی بود. مواد و روش‌ها: تعداد ۶۴ رأس گوساله سالم ماده هلشتاین با میانگین وزنی 5±17/36 در قالب یک طرح آزمایش کاملاً تصادفی، از سه تا ۵۸ روزگی تحت آزمایش قرار گرفتند (۱۶ گوساله در هر گروه). گروه‌های آزمایشی شامل سطوح مختلف پودر دانه زینان (۰، 5/2، ۵، 5/7 گرم در روز) بود که به صورت مخلوط در خوراک مایع )شیر یا جایگزین شیر( در تغذیه گوساله ها استفاده شد. طی دوره آزمایش، وزن‌کشی و اندازه‌گیری فراسنجه‌های اسکلتی در آغاز آزمایش، و سپس هر ۱۰ روز یک‌بار انجام شد. نمره مدفوع، دمای راست‌روده، بروز اسهال و پنومونی به صورت روزانه ثبت شد. یافته‌ها: نتایج مطالعه حاضر نشان داد که مصرف خوراک، وزن نهایی بدن، میانگین افزایش وزن روزانه و روزهای درگیری با اسهال (نمره مدفوع 3 و بالاتر) در تیمار مصرف‌کننده 5 گرم پودر دانه زنیان بهترین عملکرد را نسبت به سایر تیمارهای آزمایشی داشت (درجه دوم، 05/0P<). همچنین، در بین تیمارهای مختلف تفاوتی در فراسنجه‌های اسکلتی مشاهده نشد. سطح گلوکز در تیمار مصرف‌کننده 5/2 گرم نسبت به سایر تیمارها بیشتر بود (درجه دوم، 05/0P<) و تفاوتی در سایر فراسنجه‌های خونی در بین تیمارهای مختلف مشاهده نشد. نتیجه‌گیری: نتایج این تحقیق نشان داد که مکمل‌سازی خوراک مایع گوساله‌های شیرخوار هلشتاین با پودر دانه زنیان در دوز ۵ گرم در روز، بدون تاثیر سوء بر فراسنجه های اسکلتی، منجر به افزایش مصرف خوراک، وزن نهایی، متوسط رشد روزانه و کاهش روزهای درگیری با اسهال می‌شود. این یافته‌ها نشان می‌دهد زنیان به‌عنوان یک افزودنی طبیعی قابلیت بهبود عملکرد رشد و وضعیت متابولیک گوساله‌های پیش از شیرگیری را دارد. واژه‌های کلیدی: اختلالات تنفسی؛ اسهال؛ زنیان؛ سلامت گوساله؛ گوساله؛ گیاه دارویی. - - -- - - - - - - -- - - - - - - - - - - - -

https://ejrr.gau.ac.ir/article_7656_6db10f27ab80d994dfb168a213c904d2.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان نشریه پژوهش‌ در نشخوار کنندگان 2345-4253 14 1 2026 05 22 The effect of different levels of zinc on performance and retention of some mineral elements in Mehraban male lambs اثر سطوح مختلف عنصر روی بر عملکرد و ابقاء برخی عناصر معدنی در بره‌های نر مهربان 35 50 7731 10.22069/ejrr.2025.23763.2012 FA مهبد مهرادکیا دانش آموخته کارشناسی ارشد تغذیه دام، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا خلیل زابلی استادیار گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران حسن علی عربی استاد گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا Journal Article 2025 06 08 Background and objectives: Zinc (Zn) is one of the trace elements that affects in the growth, reproduction and improvement of the immune system of animals. Recently, Zn has been supplemented to the diet for increasing the performance of livestock. However, supplementation with excessively of Zn to the diet may, decrease performance, affect the absorption and retention of other mineral elements. The present study was conducted to investigate the effect of different levels of Zn in form of inorganic, on performance and concentration of some blood mineral elements and their retention in Mehraban male lambs. Materials and methods: To conduct this experiment, 18 Mehraban male lambs with an average age of 3-4 months and an initial body weight of 33.55 ± 2.97 kg were assigned to 3 treatments with 6 replicates each, as a completely randomized design. Experimental treatments included 1) control group (basal diet, without supplementation of Zn), treatment 2) basal diet plus 40 mg Zn/kg DM in the form of zinc sulfate and treatment 3) basal diet plus 80 mg Zn/kg DM in the form of zinc sulfate. During the experimental period (60 days), feed intake and body weight gain were measured daily and every 15 days, respectively. The blood samples were taken from the lambs via the jugular vein, on the day 60 at before feeding morning. Then, 4 lambs from each treatment were randomly selected and transferred to the metabolic cages. Considering a 5 days for adaptation period, fecal and urine samples of the lambs were collected for 5 days for mineral balance trial. The chemical composition of diet compounds, feces, urine and blood minerals (zinc, calcium, phosphorus, iron, and copper) were determined using standard methods. Results: The results showed that the supplementation of zinc in the diet had no effect on dry matter intake. However, its effect on daily weight gain and feed conversion ratio was significant (P<0.05). Accordingly, the daily weight gain in lambs in control group and treatments 2 and 3 was 241.07, 269.35 and 273.81 g/d, respectively. Also, zinc supplementation significantly increased the level of zinc in the blood of lambs (P<0.05), and its value increased from 0.86 mg/L (in the control group) to 1.24 and 1.13 mg/L in treatments 2 and 3, respectively. Retention of zinc in body was affected by zinc supplementation (P<0.05), and its value were 3.40, 6.14, and 5.82 mg/d in control group and treatments 2 and 3, respectively. However, the retention of other measured mineral elements was not affected by zinc supplementation. The correlation between zinc retention and other mineral elements was not significant. Conclusion: Generally, the results showed that supplementation of 40 and 80 mg Zn/kg DM to the diet of lambs improved the performance (daily weight gain). Also, the concentration of zinc in the blood and its retention in the body were affected by the supplementation of zinc. سابقه و هدف: عنصر روی (Zn) یکی از عناصر کم مصرف می‌باشد که در رشد، تولید مثل و بهبود سیستم ایمنی حیوانات تأثیرگذار است. در حال حاضر عنصر روی برای افزایش عملکرد، به جیره غذایی دام افزوده می‌شود. اما، افزودن بیش از حد آن به جیره، ممکن است علاوه بر کاهش عملکرد، بر جذب و ابقای سایر عناصر معدنی نیز تأثیر گذار باشد. پژوهش حاضر، با هدف بررسی اثر سطوح مختلف عنصر روی به فرم معدنی بر عملکرد و غلظت برخی از عناصر خون و ابقای آنها در بره‌های نر مهربان انجام شد. مواد و روش‌ها: برای انجام این آزمایش، از تعداد 18 رأس بره نر نژاد مهربان با سن 5-4 ماهه و میانگین وزن زنده 2/97 ± 33/55 کیلوگرم با 3 تیمار و 6 تکرار در قالب طرح کاملاً تصادفی استفاده شد. تیمارهای آزمایشی شامل 1) گروه شاهد (جیره پایه، بدون افزودن مکمل روی)، تیمار 2) جیره پایه به‌علاوه مقدار 40 میلی‌گرم عنصر روی به ازای هر کیلوگرم ماده خشک جیره به‌صورت سولفات روی، و تیمار 3) جیره پایه به‌علاوه مقدار 80 میلی‌گرم عنصر روی به ازای هر کیلوگرم ماده خشک جیره به‌صورت سولفات روی بود. در طول دوره آزمایش (60 روز)، مقدار خوراک مصرفی به صورت روزانه و تغییرات وزن بره‌ها هر 15 روز ثبت شد. در روز 60 آزمایش، از همه بره‌ها قبل از خوراک‌دهی صبح، از طریق سیاهرگ وداج خون‌گیری شد. سپس، تعداد 4 رأس بره به صورت تصادفی از هر تیمار انتخاب و به داخل قفس‌های متابولیکی منتقل شدند و با در نظر گرفتن 5 روز دوره عادت‌پذیری، نمونه مدفوع و ادرار بره‌ها به مدت 5 روز جمع-آوری گردید. ترکیب شیمیایی اجزای جیره، عناصر معدنی موجود در مدفوع، ادرار و خون (عناصر روی، کلسیم، فسفر، آهن و مس) با استفاده از روش‌های استاندارد تعیین شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد استفاده از مکمل روی در جیره اثری بر مصرف ماده خشک نداشت. اما اثر آن بر افزایش وزن روزانه و ضریب تبدیل غذایی معنی‌دار بود (P<0.05). بر این اساس، بره‌ها در گروه شاهد و تیمارهای 2 و 3 به‌ترتیب 241/07، 269/35 و 273/81 گرم در روز افزایش وزن داشتند. همچنین، مصرف مکمل روی سبب افزایش معنی‌دار سطح روی در خون بره‌ها شد(P<0.05) و سطح روی خون بره-ها از 0/86 میلی‌گرم بر لیتر (در گروه شاهد) به 1/24 و 1/13 میلی‌گرم بر لیتر به‌ترتیب در تیمارهای 2 و 3 افزایش یافت. ابقای عنصر روی در بدن تحت تأثیر مصرف مکمل روی قرار گرفت (P<0.05) و مقدار آن از 3/40 میلی‌گرم در روز (در گروه شاهد) به 6/14 و 5/82 میلی‌گرم در روز در تیمارهای 2 و 3 افزایش یافت. اما ابقاء سایر عناصر اندازه‌گیری شده، تحت تأثیر مصرف مکمل روی قرار نگرفت. همبستگی بین ابقاء عنصر روی با سایر عناصر معنی‌دار نبود. نتیجه‌گیری: به‌طور کلی، نتایج نشان داد که افزودن مقادیر 40 و 80 میلی‌گرم عنصر روی به ازای هر کیلوگرم ماده خشک جیره سبب بهبود عملکرد (افزایش وزن روزانه) بره‌ها شد. همچینن، غلظت عنصر روی در خون و ابقا آن در بدن تحت تأثیر افزودن مکمل روی قرار گرفت.

https://ejrr.gau.ac.ir/article_7731_a0ddcfd91f821d6f7720a6c74051cf93.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان نشریه پژوهش‌ در نشخوار کنندگان 2345-4253 14 1 2026 05 22 The Effect of Three Types of Buffering Supplements on Growth Performance, Fermentation, and Some Blood Parameters in Fattening Mehraban Lambs اثر سه نوع مکمل‌ بافری بر عملکرد رشد، تخمیر و برخی فراسنجه‌های خونی بره‌های پرواری مهربان 51 68 7658 10.22069/ejrr.2025.23866.2015 FA فریبا کریمی گروه علوم دامی دانشکده کشاورزی دانشگاه رازی محمد ابراهیم نوریان سرور دانشگاه بوعلی سینا عضو هیات علمی محمد مهدی معینی Faculty of Agriculture Journal Article 2025 07 13 Background and Objective: In fattening lambs, acidosis leads to reduced dry matter intake and growth performance. Dietary buffering supplements are one of the tools to control rumen acidity, especially in fattening lambs and high-producing livestock. This study aimed to investigate the effects of three types of buffering supplements on growth performance, feed intake, rumen fermentation, rumen pH, protozoal population, and blood parameters in fattening lambs fed a 70% concentrate diet. Materials and Methods: The experiment was conducted using 18 Mehraban breed fattening lambs (29 ± 1 kg, 3 months old) in a completely randomized design with three groups and six replicates over a 75-day period. The experimental groups included: 1) Control group (sodium bicarbonate buffer), 2) RuminoBuffer group (a synthesized compound), and 3) Behdam-Roshd Khorasan commercial buffer group. The studied traits in live animals included growth performance (initial weight, final weight, daily weight gain, feed conversion ratio, and dry matter intake), rumen fermentation (pH, ammonia nitrogen, total volatile fatty acids), protozoal population, and blood parameters (biochemical and enzymatic). Additionally, in vitro gas production parameters and digestibility were evaluated. Results: The results showed no significant difference among the three buffering supplements in terms of average daily weight gain and dry matter intake in fattening lambs (P > 0.5). Rumen pH, ammonia nitrogen, and total volatile fatty acids remained stable and unchanged in all three buffer types on days 30 and 60 (P > 0.5). In vitro digestibility and total gas production in the second group (Ruminobuffer) were significantly lower compared to the other two groups (P < 0.5), while the Behdam-Roshd commercial buffer group was similar to the control group. The protozoal population decreased in both the Ruminobuffer and Behdam-Roshd groups compared to the control (P < 0.05). The total protozoal population in lambs fed the Behdam-Roshd buffer was significantly lower than in the other two groups (P < 0.05). Lambs fed the Behdam-Roshd buffer had lower blood glucose levels compared to the other two groups, and blood triglyceride levels decreased in lambs fed Ruminobuffer compared to the control (sodium bicarbonate) (P < 0.05). Alanine aminotransferase (ALT) increased in both the Ruminobuffer and Behdam-Roshd groups compared to the control (sodium bicarbonate), while aspartate aminotransferase (AST) decreased in the Ruminobuffer group compared to the other two groups (P < 0.05). Conclusion: The use of these buffers in a high-concentrate (70%) fattening diet helped control and prevent rumen pH from dropping below six. Given the similar daily and total growth performance across all three groups, and considering the price per kilogram of each buffer, it is recommended to use the more cost-effective buffer. Keywords: Volatile fatty acids, Buffer, Fattening lambs, Growth performance, Ammonia nitrogen. چکیده سابقه و هدف : در بره‌های پرواری اسیدوز سبب کاهش ماده خشک مصرفی و عملکرد رشد خواهد شد. بافرهای افزودنی به خوراک یکی از ابزارهای کنترل اسیدیته شکمبه به ویژه در بره‌های پرواری و دام های پرتولید می باشد. هدف از این مطالعه بررسی اثر سه نوع مکمل بافری بر عملکرد رشد و خوراک مصرفی، تخمیر شکمبه، اسیدیته شکمبه، جمعیت پروتوزوآ و فراسنجه‌های خونی در بره‌های پرواری با جیره 70 درصد کنسانتره بود. مواد و روش‌ها: این آزمایش با استفاده از ۱۸ رأس بره پرواری نژاد مهربان (۱ ±۲۹ کیلو گرم،3 ماهه) در قالب یک طرح کاملاً تصادفی با سه گروه و شش تکرار در یک دوره ۷۵ روزه اجرا شد. گروه‌های آزمایشی شامل: گروه شاهد (بافر سدیم بی‌کربنات)، گروه رومینوبافر (ترکیبی سنتز شده: بیکربنات سدیم، بنتونیت سدیم، اکسید منیزیم، انیسون، سیر و رزماری) و گروه بافر تجاری بهدام رشد خراسان بود. صفات مورد مطالعه در دام زنده عملکرد رشد (وزن اولیه، وزن آخر دوره، افزایش وزن روزانه، ضریب تبدیل و ماده خشک مصرفی)، تخمیر شکمبه (pH، نیتروژن آمونیاکی، اسیدهای چرب فرارکل)، جمعیت پروتوزآیی و فراسنجه‌های خونی (بیوشیمیایی و آنزیم‌های خونی) بره‌های پرواری بررسی شد. همچنین به روش برون‌تنی فراسنجه‌های تولید گاز و گوارش‌پذیری آزمایشگاهی نیز مطالعه شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد سه نوع مکمل بافری از لحاظ میانگین افزایش وزن روزانه و مصرف ماده خشک بره‌های پرواری با یکدیگر تفاوت معنی‌داری نداشتند (5/0P>). شاخص اسیدیته شکمبه، نیتروژن آمونیاکی و اسیدهای چرب فرار کل در سه نوع بافری در دو دوره روز 30 و 60 ثابت و بدون تغییر بود (5/0P>). قابلیت هضم برون‌تنی و گاز کل تولیدی گروه دوم (مکمل بافری رومینو بافری) نسبت به دو گروه دیگر کاهش معنی‌داری نشان داد (5/0P<). در حالی که دام‌های مصرف کننده بافرتجاری بهدام رشد مشابه گروه شاهد بود. جمعیت پروتوزوآیی در هر دو تیمار رومینوبافر و بهدام رشد نسبت به گروه شاهد کاهش داشت (05/0>P). جمعیت کل پروتوزآ در بره‌های مصرف کننده بافر بهدام رشد نسبت به دو گروه دیگر نیز کاهش معنی‌داری نشان داده است (05/0>P). بره‌های مصرف کننده بافر بهدام رشد در مقایسه با بره‌های دو گروه دیگر، غلظت گلوکز خون کمتری داشتند و غلظت تری‌گلیسیرید خون در دام‌های مصرف کننده رومینو بافری نسبت به گروه شاهد (بی کربنات سدیم) کاهش یافتند (05/0>P). آنزیم‌های آلانین ترانسفراز هر دو گروه رومینو بافر و بهدام رشد نسبت گروه شاهد (بی‌کرینات سدیم) افزایش ولی آسپارتات آمینو ترانسفراز در گروه تیمار رومینوبافری نسبت به دو گروه دیگر کاهش نشان داد(05/0> P) . نتیجه‌گیری: استفاده از این بافرها در جیره پرواری با افزایش کنسانتره تا سطح 70 درصد جیره، سبب کنترل و جلوگیری از کاهش اسیدیته شکمبه کمتر از شش شد. با توجه رشد روزانه و رشد کل مشابه هر سه گروه بره؛ با لحاظ کردن قیمت هر کیلوگرم بافری؛ استفاده از بافری که قیمت مناسب تری دارد، توصیه می‌شود. واژه‌های کلیدی: اسیدهای چرب فرار، بافر، بره پرواری، عملکرد رشد، نیتروژن آمونیاکی.

https://ejrr.gau.ac.ir/article_7658_a456dc4f1bd5f169fbd863e0135a5fa2.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان نشریه پژوهش‌ در نشخوار کنندگان 2345-4253 14 1 2026 05 22 Effects of replacing barley grain with corn gluten feed and sugar beet pulp on feed intake, nutrient digestibility, and milk production in high-producing Holstein dairy cow diets اثرات جایگزینی دانه جو با خوراک گلوتن ذرت و تفاله چغندرقند در جیره گاوهای شیرده پر تولید هلشتاین بر مصرف خوراک، قابلیت هضم مواد مغذی و تولید شیر 69 85 7659 10.22069/ejrr.2025.23862.2016 FA امید ایوبی دانشگاه صنعتی اصفهان- گروه علوم دامی فرزاد هاشم زاده دانشگاه صنعتی اصفهان- دانشکده کشاورزی- گروه علوم دامی مسعود علیخانی دانشگاه صنعتی اصفهان- دانشکده کشاورزی- گروه علوم دامی علی کهیانی دانشگاه شیراز- دانشکده کشاورزی- بخش علوم دامی فائزه نوروزی‌نیا دانشگاه شیراز- دانشکده کشاورزی- بخش علوم دامی Journal Article 2025 07 14 Effects of replacing barley grain with corn gluten feed and sugar beet pulp on feed intake, nutrient digestibility, and milk production in high-producing Holstein dairy cow diets Abstract Background and Objective: Given the economic and nutritional importance of alternative sources to cereals in lactating dairy cow diets, this study aimed to evaluate the effects of replacing barley grain with corn gluten feed and sugar beet pulp both individually and in combination on feed intake, nutrient digestibility, milk production and composition, and body condition of high-producing Holstein cows. While previous research has primarily assessed these by-products separately, this study investigated their combined effects on feed intake, nutrient digestibility, and milk production in high-yielding dairy cows. .Materials and Methods: The experiment was conducted at the Lavark Research Station, Isfahan University of Technology, using 12 multiparous Holstein cows arranged in a 4×4 Latin square design with three squares, four periods, and four dietary treatments. Treatments included: 1) Control concentrate containing 43.7% barley grain without corn gluten feed or sugar beet pulp; 2) Replacement of 12% barley grain with corn gluten feed; 3) Replacement of 12% barley grain with sugar beet pulp; 4) Combination of 6% sugar beet pulp and 6% corn gluten feed replacing 12% barley grain. The forage-to-concentrate ratio was maintained constant at 40:60 across all diets. Data were analyzed using the MIXED procedure of SAS software. Results: Replacing barley grain with the combination of 6% corn gluten feed and 6% sugar beet pulp significantly increased dry matter intake, organic matter and crude protein (CP) digestibility, milk yield, fat-corrected milk (3.5% FCM), energy-corrected milk (ECM), and yields of milk fat, protein, lactose, and solids-not-fat compared to the control diet. The diet containing 12% corn gluten feed alone improved dry matter intake compared to control but less effectively than the combined treatment. Conversely, the 12% sugar beet pulp diet reduced milk protein percentage relative to control and combined treatments, while milk fat percentage was not significantly affected by any of the diets. Body condition score, body weight, and backfat thickness were not influenced by the dietary treatments. Conclusion: Replacing barley grain with a combination of 6% corn gluten feed and 6% sugar beet pulp in diets of lactating Holstein cows improved dry matter intake, nutrient digestibility, and milk production without adverse effects on body condition. These findings highlight the efficiency of these alternative feedstuffs in optimizing dairy cow rations. Keywords: Barley grain, Corn gluten feed, Lactating dairy cows, Milk production and composition, Sugar beet pulp چچکیده سابقه و هدف: با توجه به اهمیت اقتصادی و تغذیه‌ای منابع جایگزین غلات در جیره گاوهای شیرده، این مطالعه با هدف تأثیر جایگزینی دانه جو با خوراک گلوتن ذرت و تفاله چغندرقند (به‌صورت تیمارهای تکی و ترکیبی) بر مصرف خوراک، قابلیت هضم مواد مغذی، تولید و ترکیبات شیر و وضعیت بدنی گاوهای شیرده پرتولید هلشتاین انجام شد. در حالی‌که تحقیقات قبلی عمدتاً به ارزیابی هر یک از این منابع فرعی به‌صورت جداگانه پرداخته‌اند، این پژوهش به بررسی اثرات ترکیبی این دو محصول جانبی بر مصرف خوراک، قابلیت هضم مواد مغذی و تولید شیر در گاوهای شیرده پر تولید پرداخته است. مواد و روش‌ها: این آزمایش در ایستگاه تحقیقاتی لورک، دانشگاه صنعتی اصفهان، روی ۱۲ رأس گاو هلشتاین چند شکم زایش در قالب طرح مربع لاتین ۴×۴ با سه مربع، چهار دوره و چهار تیمار اجرا شد. تیمارها شامل: گروه شاهد، کنسانتره شامل 7/43 درصد دانه جو بدون افزودن خوراک گلوتن ذرت و تفاله چغندر، تیمار اول) ۱۲ درصد خوراک گلوتن ذرت جایگزین ۱۲ درصد دانه جو، تیمار دوم) ۱۲ درصد تفاله چغندرقند جایگزین ۱۲ درصد دانه جو در جیره و تیمار سوم) ترکیبی از ۶ درصد تفاله چغندر و ۶ درصد خوراک گلوتن ذرت به‌عنوان جایگزین ۱۲ درصد دانه بود. نسبت علوفه به کنسانتره در جیره‌های تغذیه‌شده در تمامی تیمارها ثابت و برابر با ۴۰ به ۶۰ درصد بود. داده‌ها با استفاده از رویه MIXED در نرم‌افزار SAS تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج جایگزینی دانه جو با ترکیبی از ۶ درصد خوراک گلوتن ذرت و ۶ درصد تفاله چغندرقند در جیره، مصرف ماده خشک، قابلیت هضم ماده آلی و پروتئین خام، تولید شیرخام، شیر تصحیح‌شده بر اساس چربی 5/3 درصد و شیر تصحیح‌شده بر اساس انرژی و تولید چربی، پروتئین، لاکتوز و مواد جامد بدون چربی شیر را نسبت به جیره شاهد به‌طور معنی‌داری افزایش داد. جیره حاوی ۱۲ درصد خوراک گلوتن ذرت نیز مصرف ماده خشک نسبت به جیره شاهد بهبود داد، اما کمتر از جیره ترکیبی بود. در مقابل، جیره حاوی ۱۲ درصد تفاله چغندرقند درصد پروتئین شیر را نسبت به جیره شاهد و جیره ترکیبی کاهش داد، اما درصد چربی شیر در هیچ‌یک از جیره‌ها تغییر معنی‌داری نداشت. نمره وضعیت بدنی، وزن بدن و ضخامت چربی پشتی تحت تأثیر جیره‌ها قرار نگرفتند. نتیجه‌گیری: جایگزینی دانه جو با ۶ درصد خوراک گلوتن ذرت و ۶ درصد تفاله چغندرقند در جیره گاوهای شیرده هلشتاین، مصرف ماده خشک، هضم مواد مغذی و عملکرد تولیدی را بهبود داد، بدون تأثیر منفی بر وضعیت بدنی دام داشته باشد. این یافته‌ها نشان‌دهنده کارایی بالای این منابع جایگزین در بهینه‌سازی جیره‌های گاوهای شیرده است. واژه‌های کلیدی: تفاله چغندرقند، تولید و ترکیبات شیر، خوراک گلوتن ذرت، دانه جو، گاو شیرده

https://ejrr.gau.ac.ir/article_7659_757b505120f8defd0b2663a1a6490b02.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان نشریه پژوهش‌ در نشخوار کنندگان 2345-4253 14 1 2026 05 22 Effect of water quality on dry matter intake, milk production and composition, performance and some blood parameters of high-yielding Holstein cows اثر کیفیت آب بر مصرف ماده خشک، تولید و ترکیب شیر، کارایی و برخی فراسنجه‌های خونی گاوهای پرتولید هلشتاین 87 104 7660 10.22069/ejrr.2025.23911.2018 FA مرتضی نعمتی گروه تولیدی کشاورزی و دامپروری فوده سپاهان ابوالفضل سلطانی گروه تولیدی کشاورزی و دامپروری فوده سپاهان حسن رفیعی عضو هیات علمی بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، Journal Article 2025 07 27 Background and objective: The quality and quantity of water consumed are among the most important factors affecting feed intake and physiological welfare of animals that impact feed efficiency. Despite the vital importance of water, little information is available about the effects of different water sources or qualities on feed intake and performance of dairy cows. This study hypothesized that reducing water hardness through reverse osmosis may have a positive effect on the performance of high-yielding dairy cows. The aim of this study was to investigate the effect of reducing water total dissolved solids (TDS) through reverse osmosis compared to well water on feed intake, milk production and composition and blood parameters of high-yielding dairy cows. Materials and methods: 16 second-calf cows with an average DIM of 122 ± 2 and an average milk production of 44 ± 1.2 kg per day were assigned to the experimental treatments. The experimental treatments included well water with high TDS (1955 mg/L) and reverse osmosis purified water with low TDS (404 mg/L). The experiment was conducted in a completely randomized design with 2 treatments and 2 experimental periods (8 cows per treatment). The experiment was conducted over two 28-day periods, including 21 days of acclimation and 7 days of sampling. All cows in the experiment consumed the same type of diet with the same amount of energy and protein. Cows were housed in individual pens and had free access to water and feed. Statistical analysis of the data from this study was performed using the Mixed procedure in SAS (2002) statistical software version 9.1. Means were compared using the Tukey test. Results: The pH of the well water (7.75) was more alkaline than the purified water (7.10), and the reverse osmosis method caused a decrease in pH. The electrical conductivity of well water (dS/m 3.2) was significantly higher than that of treated water (dS/m 0.59). The mineral salts (Ca, Mg, Na, Cl, HCO₃, SO₄) in well water were significantly reduced after treatment. TDS (1955 mg/L) and nitrate concentration (3.9 mg/L) of well water after treatment reached 404 and 0.84 mg/L, respectively. Cows consuming well water (25 kg/day) consumed significantly more dry matter than the treated group (23.79 kg/d), but there was no significant difference in milk production between the two groups (41.59 vs. 41.30 kg/d, P = 0.79). Milk fat percentage in cows consuming well water (3.43%) tended to decrease compared to purified water (3.72%) (P = 0.06), but protein, lactose and daily production were not significantly different. Feed efficiency in cows consuming reverse osmosis purified water was significantly higher than that in the well water group. Blood parameters were not affected by the treatment. Conclusion: In general, purification of well water by reverse osmosis significantly improved water quality and made it more suitable for dairy cattle consumption. Consumption of purified water by high-producing dairy cows had no effect on milk production and blood parameters, but milk fat increased and with reduced feed intake, improved milk production efficiency, indicating improved nutrient utilization. سابقه و هدف: کیفیت و مقادیر آب مصرفی از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر مصرف خوراک و رفاه فیزیولوژیکی دام می‌باشند که بازدهی خوراک دام را تحت تأثیر قرار می‌دهند. علی‌رغم اهمیت حیاتی آب، اطلاعات اندکی در مورد اثرات منابع یا کیفیت مختلف آب بر مصرف خوراک و عملکرد گاوهای شیری وجود دارد. این مطالعه فرض کرد که کاهش سختی آب از طریق روش اسمز معکوس احتمالاً بر عملکرد گاوهای شیری پرتولید تأثیر مثبت داشته باشد. هدف از این مطالعه بررسی تأثیر کاهش سختی آب از طریق اسمز معکوس در مقایسه با آب چاه بر مصرف خوراک، تولید و ترکیب شیر و فراسنجه‌های خونی گاوهای شیری پرتولید بود. مواد و روش‌ها: تعداد 16 رأس گاو شکم دوم با میانگین روزهای شیردهی 2 ± 122 و میانگین تولید شیر 2/1 ± 44 کیلوگرم در روز به تیمارهای آزمایشی اختصاص یافتند. تیمارهای آزمایشی شامل تیمار آب چاه با مجموع مواد جامد حل‌شده زیاد (1955 میلی‌گرم بر لیتر) و تیمار آب تصفیه‌شده به روش اسمز معکوس با مجموع مواد جامد حل‌شده کم (404 میلی‌گرم بر لیتر) بود. این آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی با 2 تیمار و 2 دوره آزمایشی اجرا گردید. آزمایش در طی دو دوره 28 روزه شامل 21 روز عادت‌پذیری و 7 روز نمونه‌گیری صورت گرفت. تمامی گاوهای حاضر در آزمایش از یک نوع جیره با میزان انرژی و پروتئین یکسان مصرف کردند. گاوها در جایگاه‌های انفرادی نگهداری شده و دسترسی آزاد به آب و خوراک داشتند. تجزیه آماری داده‌های حاصل از این پژوهش با استفاده از رویه Mixed در نرم‌افزار آماری (2002) SAS ورژن 1/9 انجام شد. مقایسه میانگین‌ها با استفاده از آزمون توکی انجام شد. یافته‌ها: pH آب چاه (75/7) نسبت به آب تصفیه‌شده (10/7) قلیایی‌تر بود و روش اسمز معکوس باعث کاهش pH گردید. هدایت الکتریکی آب چاه (dS/m 3/2) نسبت به آب تصفیه‌شده (dS/m 59/0) به‌طور معنی‌داری بالاتر بود. املاح معدنی (Ca, Mg, Na, Cl, HCO₃, SO₄) موجود در آب چاه به‌صورت معنی‌داری پس از تصفیه کاهش یافتند. مجموع مواد جامد حل شده (۱۹۵۵ میلی‌گرم بر لیتر) و غلظت نیترات 9/3 میلی‌گرم بر لیتر) آب چاه پس از تصفیه به ترتیب به ۴۰۴ و 84/0 میلی‌گرم بر لیتر رسید. گاوهای مصرف‌کننده آب چاه (۲۵ کیلوگرم در روز) نسبت به گروه تصفیه‌شده (79/23 کیلوگرم در روز) به‌طور معنی-داری ماده خشک بیشتری مصرف کردند، اما تفاوت معنی‌داری در تولید شیر خام بین دو گروه مشاهده نشد (59/41 در مقابل 30/41 کیلوگرم در روز، 79/0 =P). درصد چربی شیر در گاوهای مصرف‌کننده آب چاه (4۳/۳%) نسبت به آب تصفیه‌شده (72/3%) تمایل به کاهش داشت (06/0 =P)، اما درصد پروتئین، لاکتوز و تولید روزانه آنها تفاوت معنی‌داری نداشتند. کارایی تولید شیر در گاوهای مصرف‌کننده آب تصفیه‌شده به روش اسمز معکوس به‌طور معنی‌داری بیشتر از گروه مصرف‌کننده آب چاه بود. فراسنجه‌های خونی تحت تأثیر تیمار قرار نگرفت. نتیجه‌گیری: به‌طور کلی تصفیه آب چاه با روش اسمز معکوس به‌طور معنی‌داری کیفیت آب را بهبود بخشید و آن را برای مصرف گاو شیری مناسب‌تر کرد. مصرف آب تصفیه‌شده توسط گاوهای شیری پرتولید تأثیری بر تولید شیر و فراسنجه‌های خونی نداشت، اما چربی شیر افزایش یافت و با کاهش مصرف خوراک منجر به بهبود راندمان تولید شیر گردید که بیانگر بهبود استفاده از مواد مغذی است.

https://ejrr.gau.ac.ir/article_7660_2bf73c763d4c9850e3d6060691c7f738.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان نشریه پژوهش‌ در نشخوار کنندگان 2345-4253 14 1 2026 05 22 Effect of replacing corn silage with fodder beet silage on rumen fermentation parameters, diet particle size, and chewing behavior in dairy cows اثر جایگزینی سیلاژ ذرت با سیلاژ چغندر علوفه‌ای بر فراسنجه‌های تخمیر در شکمبه، اندازه ذرات جیره و رفتار جویدن در گاوهای شیری 105 122 7661 10.22069/ejrr.2025.23920.2019 FA حسن خمیس آبادی موسسه تحقیقات علوم دامی کشور علیرضا اشکواری گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران علیرضا آقاشاهی بخش تغذیه و فیزیولوژی دام، مؤسسه تحقیقات علوم دامی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران Journal Article 2025 07 30 Abstract Background and objective: Due to climate change and the decline in forage production in the country, it is necessary to conduct research to find suitable alternatives to common forages in dairy cow feeding. Fodder beet has been introduced as a suitable alternative in livestock nutrition in recent years due to its good nutritional properties and resistance to environmental conditions. However, no research has been conducted to investigate the effect of replacing common forages with fodder beet on feed characteristics, animal welfare performance, and rumen parameters. This study aimed to evaluate the effect of replacing corn silage with fodder beet silage (autumn forage) on rumen fermentation parameters and chewing behavior in dairy cows. Mateials and methods: Fodder beet was harvested in spring and then ensiled. After 60 days, the experiment was conducted in a carryover design with two treatments: 1) fodder beet silage diet and 2) corn silage diet and 10 replications (dairy cows) in two 30-day periods. Diets were sampled to determine the particle size of the diet using a Pennsylvania standard sieve on days 24 to 30 of each experimental period. The chewing behavior of the cows including eating, rumination, and resting jaw activity was recorded in each period, and rumen fluid was sampled on the last day of each period to determine the fermentation parameters in the rumen. The pH of the rumen samples was measured immediately after receipt, and then rumen fluid sampling was performed to measure ammonia nitrogen, volatile fatty acids, and examine the protozoan population. Results: Replacing corn silage with fodder beet silage increased the amount of residual compounds in the 19 (P<0.01) and 4 (P=0.019) mm sieve, decreased physical effective fiber, decreased eating activity, rumination, and daily saliva production (P<0.01). Also, resting jaw time was longer in animals fed fodder beet silage (P<0.01). On the other hand, the use of fodder beet silage in the diet reduced pH, acetic acid, and protozoa population (P<0.01). The amount of propionic acid and total volatile fatty acids were higher in the fodder beet silage treatment (P<0.01). Ammonia nitrogen production and protozoan species Entodiniinae and Isotrichidae were higher in corn silage treatment compared to fodder beet silage (P<0.01). Conclution: Overall, the results showed that using 25% of fodder beet silage in the diet of dairy cows did not have a negative effect on livestock performance, and according to the trend of changes in rumen parameters, fodder beet silage diet had better performance than corn silage due to higher propionic acid production and reduced protozoa population. The use of fodder beet silage at a level of 25% in the forage portion is recommended for feeding dairy cows. چکیده سابقه و هدف: با توجه به تغییرات اقلیمی و کاهش تولید علوفه در کشور، انجام تحقیقات به‌منظور یافتن جایگزین مناسب برای علوفه‌های رایج در تغذیه گاوهای شیری ضروری می‌باشد. چغندر علوفه‌ای به‌دلیل خصوصیات خوب تغذیه‌ای و همچنین مقاومت به شرایط محیطی در سال‌های اخیر به‌عنوان یک جایگزین مناسب در تغذیه دام معرفی شده است. با این حال، تحقیقی در زمینه بررسی اثر جایگزینی علوفه‌های رایج با چغندر علوفه‌ای بر ویژگی‌های خوراک، عملکرد رفاه دام و فراسنجه‌های شکمبه انجام نشده است. این تحقیق با هدف ارزیابی اثر جایگزینی سیلاژ ذرت با سیلاژ چغندر علوفه‌ای (علوفه پاییزه) بر فراسنجه‌های تخمیر در شکمبه و بررسی رفتار جویدن در گاوهای شیری انجام شد. مواد و روش‌ها: چغندر علوفه‌ای در بهار برداشت و سپس سیلو شد. پس از گذشت 60 روز، آزمایش در قالب طرح چرخشی با دو تیمار شامل: 1) جیره سیلاژ چغندر علوفه‌ای و 2) جیره سیلاژ ذرت و 10 تکرار (گاو شیری) در دو دوره 30 روزه انجام شد. نمونه‌برداری از جیره‌ها به‌منظور بررسی اندازه قطعات جیره با استفاده از الک استاندارد پنسیلوانیا در روزهای 24 تا30 هر دوره آزمایش انجام شد. رفتار جویدن گاوها شامل فعالیت خوردن، نشخوار و استراحت فک در هر دوره ثبت شد و به‌منظور بررسی فراسنجه‌های تخمیر در شکمبه نمونه‌برداری از مایع شکمبه در روز آخر هر دوره انجام شد. pH نمونه‌های شکمبه بلافاصله بعد از دریافت اندازه‌گیری شد و سپس نمونه‌برداری از مایع شکمبه برای اندازه‌گیری نیتروژن آمونیاکی، اسیدهای چرب فرار و بررسی جمعیت پروتوزوآ انجام شد. یافته‌ها: جایگزینی سیلاژ ذرت با سیلاژ چغندر علوفه‌ای باعث افزایش مقدار ترکیبات باقی‌مانده در الک 19 (01/0>P) و 4 (019/0=P) میلی‌متر، کاهش الیاف مؤثر فیزیکی، کاهش فعالیت خوردن، نشخوار و تولید بزاق روزانه شد (01/0>P). همچنین، مدت زمان استراحت فک در دام‌های تغذیه شده با سیلاژ چغندر علوفه‌ای بالاتر بود (01/0>P). از طرفی استفاده از سیلاژ چغندر علوفه‌ای در جیره باعث کاهش pH، استیک اسید و جمعیت پروتوزوآ شد (01/0>P). مقدار اسید پروپیونیک و اسیدهای چرب فرار کل در تیمار سیلاژ چغندر علوفه‌ای بالاتر بود (01/0>P). تولید نیتروژن آمونیاکی و گونه‌های پروتوزوآیی انتودینیوم و ایزوتریشیا در تیمار سیلاژ ذرت در مقایسه با سیلاژ چغندر علوفه‌ای بیشتر بود (01/0>P). نتیجه‌گیری: در مجموع، نتایج نشان دادند که استفاده از 25 درصد سیلاژ چغندر علوفه‌ای در جیره گاوهای شیری اثر منفی بر عملکرد دام نداشت و با توجه به روند تغییرات فراسنجه‌های شکمبه، جیره سیلاژ چغندر علوفه‌ای به‌دلیل تولید بالاتر پروپیونیک اسید و کاهش جمعیت پروتوزوآ دارای عملکرد بهتر نسبت به سیلاژ ذرت بود. استفاده از سیلاژ چغندر علوفه‌ای در سطح 25 درصد بخش علوفه‌ای جیره به‌منظور تغذیه گاوهای شیری پیشنهاد می‌شود.

https://ejrr.gau.ac.ir/article_7661_17b3e038c40cebd58dcaea27fd39ea89.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان نشریه پژوهش‌ در نشخوار کنندگان 2345-4253 14 1 2026 05 22 Chemical composition and in vitro digestibility of ensiled onion aerial parts supplemented with waste dates, molasses, and urea ترکیب‏شیمیایی و گوارش‏پذیری آزمایشگاهی اندام‌های‏هوایی پیاز سیلوشده با خرمای وازده، ملاس و اوره 123 142 7662 10.22069/ejrr.2025.23942.2020 FA سیدمهدی قریشی دانشگاه شیراز سعیده شهدادی گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران نعمت ضیایی گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی، مجتمع آموزش عالی شیروان، شیروان، ایران امیر موسایی گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران Journal Article 2025 08 04 Background and Objectives: Onion (Allium cepa) cultivation generates substantial by-products, with aerial parts (leaves and stems) often discarded after bulb harvesting. In Iran, annual onion production exceeds 3.15 million tons, yielding a lot of onion tops as agricultural waste. These residues, typically left in fields or occasionally grazed by sheep, possess untapped potential as livestock feed. However, their high moisture content and low water-soluble carbohydrate (WSC) levels present challenges for direct ensiling. This study evaluated the effects of urea, molasses, and waste date as silage additives on the nutritional quality, fermentation profile, and in vitro gas production of onion top silage. Materials and Methods: Onion tops were collected from Jiroft farms, wilted for 24 hours to achieve about 30% dry matter (DM), and chopped into 1–2 cm pieces. The experimental treatments included: control (no additive), urea (2.5% and 5%), molasses (10% and 15%), and waste date (10% and 15%) on fresh weight basis. The prepared material was tightly packed into polyethylene bags, vacuum-sealed, and ensiled for 60 days. Post-ensiling analyses included chemical composition (DM, organic matter (OM), crude protein (CP), neutral detergent fiber (NDF), acid detergent fiber (ADF), WSC, and ammonia nitrogen (NH₃-N)), pH, and aerobic stability. In vitro gas production method was assessed, with derived parameters including metabolizable energy (ME), net energy for lactation (NEl), organic matter digestibility (OMD), and short-chain fatty acids (SCFA). Results: Results indicated that all additives increased DM content compared to control (P< 0.05). Molasses and urea enhanced OM, while waste date reduced it. Urea supplementation significantly raised CP levels, whereas molasses and waste date had no significant effect. NDF and ADF decreased notably with molasses (P< 0.05), while urea and waste date only reduced NDF. WSC content increased substantially with molasses and waste date, but remained unaffected by urea. Fermentation quality varied significantly among treatments: pH was lowest in molasses-treated silage (3.87 at 15%) and highest with urea (8.12 at 5%). NH₃-N concentrations increased markedly with urea but decreased with molasses and waste date. Aerobic stability improved with molasses (48 h vs. 44 h in control). In vitro gas production analysis revealed that molasses (15%) enhanced cumulative gas production and OMD, while urea reduced the gas production rate. ME and NEl values were highest with molasses (8.88 MJ/kg DM and 5.13 MJ/kg DM, respectively). Conclusion: In conclusion, molasses and waste date effectively improved the fermentation quality and nutritional value of onion top silage. Molasses demonstrated superior effects by increasing WSC, reducing pH, and enhancing aerobic stability, while waste date improved digestibility without compromising fermentation. Although urea increased CP content, its adverse effects on pH and NH₃-N limited its overall benefits. For optimal silage production from onion tops, the addition of molasses or waste date is recommended. These findings highlight the potential for sustainable utilization of agricultural by-products in ruminant diets, offering economic and environmental advantages through reduced feed costs and waste minimization. سابقه و هدف: هنگام برداشت غده پیاز، اندام هوایی (بوته) آن به‌جز دربرخی موارد که به‏وسیله گوسفندان چرامی‏شود معمولاً کاربرد چندانی نداشته و در زمین رها می‏شود. باتوجه به تولید سالانه بیش از سه‏میلیون‏ و یک‌صد و پنجاه‌هزار تن پیاز در کشور و به‏دنبال آن تولید شایان توجهی بوته پیاز، به‏نظرمی‏رسد درصورت فر‏آوری مناسب و به‏کارگیری آن در جیره دام، این فرآورده جانبی می‏تواند بخشی از نیاز دام را برآورده کند. به‏دلیل رطوبت بالا و به‏ویژه کربوهیدرات محلول در آب پایین، سیلوکردن آن با چالش‏هایی روبروست. ازاین‏رو این پژوهش باهدف اندازه‏گیری ترکیبات ‏شیمیایی و گوارش‏پذیری سیلوی اندام هوایی پیاز فراوری‏شده با اوره، ملاس و خرمای‏ غیرخوراکی (وازده)، به روش تولید گاز انجام شد. مواد و روش‏ها: اندام‏های هوایی پیاز از مزارع شهرستان جیرفت، گردآوری و پس از پژمرده‏شدن، برای سیلوکردن به قطعات یک تا دو سانتی‏متری خردشدند. بوته‏های خردشده پیاز پس از آمیختن با اوره (در دو سطح 5/2 و 5 درصد)، ملاس و خرمای ‏وازده بدون ‏هسته (هرکدام در دو سطح 10 و 15‏درصد)، درون کیسه‌های پلاستیکی سیلوشدند. کیسه‏ها پس از 60 روز بازشدند و بی‏درنگ، pH سیلاژ اندازه‌گیری‏شد. ترکیبات‏شیمیایی شامل ماده‏ خشک، ماده آلی، پروتئین خام، الیاف نامحلول در شوینده خنثی، الیاف نامحلول در شوینده اسیدی، غلظت کربوهیدرات‏های محلول و نیتروژن آمونیاکی نمونه‏ها اندازهگیری ‏شد. برای اندازه‏گیری گوارشپذیری آزمایشگاهی روش تولید گاز به‏کاررفت و فراسنجه‏های تخمیر شامل گوارش‏پذیری ماده آلی، انرژی قابل‏سوخت‏وساز، انرژی خالص شیردهی و اسیدهای کوتاه‏زنجیره هریک از تیمارها برآورد شدند. یافته‏ها: ماده خشک با افزودن هر سه افزودنی نسبت به سیلوی بدون افزودنی افزایش و الیاف نامحلول در شوینده خنثی کاهش یافت. ماده آلی در سیلوهای دارای اوره و ملاس بیشتر و در سیلوهای دارای خرمای‏ وازده نسبت به شاهد کمتر بود. پروتئین خام، تنها در سیلوهای دارای اوره (09/17‏درصد) از سیلوی شاهد (28/8‏درصد) بیشتر بود و چربی خام، فقط با افزودن خرمای وازده افزایش یافت (05/0P<). الیاف نامحلول در شوینده اسیدی تحت تاثیر افزودن اوره و خرمای‏ وازده قرار نگرفت (05/0P>)؛ ولی در سیلوهای دارای ملاس (40/15 درصد) از سیلوی شاهد (13/24 درصد) به‏گونه معنی‏داری بیشتر بود. افزودن خرمای‏ وازده و ملاس به سیلو، افزایش کربوهیدرات‏های محلول و کاهش pH و نیتروژن آمونیاکی را درپی‏داشت (05/0P<). افزودن خرمای وازده و اوره تاثیر معنی‏داری بر پایداری هوازی نداشت؛ ولی پایداری هوازی در سیلوهای دارای ملاس (48 ساعت) بیشتر از تیمار شاهد (44 ساعت) بود (05/0P>). یافته‏های آزمایش تولید گاز نشان داد که افزودن ملاس به سیلاژ باعث افزایش میزان گاز تولیدی نسبت به تیمار شاهد و افزودن اوره، باعث کاهش گاز تولیدی نسبت به تیمار شاهد شد (05/0P<) درحالی‏که افزودن خرمای وازده به سیلاژ بوته پیاز، تاثیر معنی‏داری براین فراسنجه نداشت. پتانسیل تولید گاز تنها با افزودن 15 درصد ملاس به سیلو افزایش یافت و افزودن ملاس و خرمای وازده، ثابت نرخ تولید گاز را نسبت به تیمار شاهد افزایش و افزودن اوره این فراسنجه را کاهش داد (05/0P<). انرژی قابل‏سوخت‏وساز و درصد گوارش‏پذیری ماده آلی در سیلوهای دارای ملاس (به ترتیب 88/8 مگاژول بر کیلوگرم و 09/60‏درصد) و خرمای وازده (به ترتیب 87/8 مگاژول بر کیلوگرم و 12/50‏درصد) از سیلوی بدون افزودنی (به ترتیب 08/8 مگاژول بر کیلوگرم و 93/54درصد) بیشتر بود (05/0P<). اسیدهای چرب کوتاه‏زنجیره و انرژی خالص شیردهی تنها با افزودن ملاس (به ترتیب 99/0 میلی‏مول و 13/5 مگاژول بر کیلوگرم) از شاهد (به ترتیب 87/0 میلی‏مول و 47/4 مگاژول بر کیلوگرم) بیشتر بود (05/0P<). نتیجه‏گیری: افزودن ملاس و خرمای وازده به سیلاژ اندام هوایی پیاز، با بهبود تخمیر، کاهش الیاف و افزایش گوارش‌پذیری، کیفیت تغذیه‌ای سیلاژ را افزایش داد؛ درحالی‏که افزودن اوره به تنهایی چنین تاثیری بر کیفیت سیلاژ نداشت؛ بنابراین، به‏کارگیری ملاس و خرمای وازده به‏عنوان راهکاری مؤثر در افزایش ارزش غذایی پسماند پیاز در تغذیه دام قابل ‏توصیه است

https://ejrr.gau.ac.ir/article_7662_2bde319d3bf676a1a6b7ac0eaa29c31a.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان نشریه پژوهش‌ در نشخوار کنندگان 2345-4253 14 1 2026 05 22 The effect of using different levels of noncausal markers along with causal loci and different genetic architectures on the accuracy of predicting genomic values in livestock تاثیر استفاده از سطوح مختلف نشانگرهای خنثی به همراه جایگاه‌های علی و معماری های ژنتیکی مختلف بر صحت پیش بینی ارزش‌های اصلاحی ژنومی در دام های اهلی 143 157 7663 10.22069/ejrr.2026.23949.2021 FA معصومه صالح دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی ساری، دانشکده علوم دامی و شیلات، گروه علوم دامی ایوب فرهادی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری رستم عبداللهی آرپناهی متخصص ژنتیک آماری در شرکت آویاژن محسن قلی زاده دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی ساری، دانشکده علوم دامی و شیلات محمود امیری رودبار گروه علوم دامی- مرکز تحقیق و توسعه کشاورزی و منابع طبیعی صفی‌آباد دزفول Journal Article 2026 01 09 Background and objective: The most important factors affecting the accuracy of genomic prediction include the number of markers, statistical method, minor allele frequency (MAF), heritability, and genetic architecture, that each of their effects differs under the specific conditions. The aim of this study was to investigate the effect of adding noncausal SNPs to the statistical model on the accuracy of breeding values by considering different population factors and different genetic architectures. Materials and methods: In the present study, 10 chromosomes with a length of 100 cM were simulated and on each chromosome 1000 SNP markers of two alleles were considered which were randomly distributed along the genome. In this study, phenotypic variance was assumed 1.0 and heritability was considered as 0.1, 0.2 and 0.5 according to traits with low, medium and high heritability respectively. The population numbers for this simulation were 1,000, 2,000 and 4,000 people and 100 QTLs was distributed on 10 chromosomes. Predictions were done by RKHS and BayesB models and mean comparisons were also made using the Tukey method. Results: In all scenarios and with both methods, there was a significant difference between considering QTLs alone and with different percentages of noncausal SNPs in the model. However, in both methods, significant differences were observed between low percentages of noncausal markers and high percentages. In most scenarios, for example, when there were 10% noncausal markers in the model, the predictions were more accurate than when 20%, 40%, 60% and 100%. The accuracy of genomic predictions increased with the increasing of heritability and the number of individuals in the reference population. In the case of low heritability scenarios, the percentage of increment of predictive accuracy was more than higher heritability with increasing of reference population. The mean of accuracy of evaluations using BayesB method compared RKHS, was significantly different in fitting QTLs in the model and different ratios of noncausal markers in most scenarios except for a few cases. In general, in both methods, the best predictions were made when using the highest heritability and population size and only entering QTLs in the models. Conclusion: According to these findings, identifying causal sites and incorporating them into genomic assessments increases the rate of analysis and reduces the cost of genotyping. It can also enhance the genetic gain of important economic traits in genomic evaluations by enhancing predictive accuracy. Conclusion: According to these findings, identifying causal sites and incorporating them into genomic assessments increases the rate of analysis and reduces the cost of genotyping. It can also enhance the genetic gain of important economic traits in genomic evaluations by enhancing predictive accuracy. سابقه و هدف: مهمترین سازه‌هایی که بر صحت پیش‌بینی ژنومی تاثیر می‌گذارند شامل تعداد نشانگرها، روش آماری، فراوانی آلل نادر، وراثت‌پذیری و معماری ژنتیکی می‌باشند که هر یک تحت شرایط ویژه‌ای اثراتشان متفاوت است. هدف از این پژوهش، بررسی اثر اضافه کردن چندشکلی‌های تک نوکلئوتیدی خنثی (غیرسببی) به مدل آماری بر صحت ارزیابی ارزش اصلاحی با درنظر گرفتن سازه‌های مختلف جمعیت و معماری‌های ژنتیکی مختلف بوده است. مواد و روش‌ها: در این پژوهش تعداد 10 کروموزوم به طول 100 سانتی‌مورگان شبیه‌سازی شده و روی هر کروموزوم 1000 نشانگر چند‌شکلی تک نوکلئوتیدی دو آللی در نظر گرفته شده که به صورت تصادفی در طول ژنوم پراکنده شدند. در این پژوهش، واریانس فنوتیپی یک و وراثت‌پذیری‌ها بر طبق صفات با وراثت‌پذیری کم، متوسط و بالا به ترتیب 1/0، 2/0 و 5/0 در نظر گرفته شدند. در این شبیه‌سازی، جمعیت‌های با اندازه 1000، 2000 و 4000 فرد مورد استفاده قرار گرفت و تعداد 100 جایگاه صفت کمی روی 10 کروموزوم پراکنده شد. پیش‌بینی‌ها با دو روش کرنل بازتولید فضای هیلبرت و بیز B و مقایسات میانگین با استفاده از روش توکی انجام شد. یافته‌ها: در همه‌ی سناریوها و با هر دو روش اختلاف معنی‌داری بین در نظر گرفتن جایگاه‌های صفات کمی به تنهایی و همراه با درصدهای مختلف چندشکلی‌های تک نوکلئوتیدی غیرسببی در مدل مشاهده شد. البته در هر دو روش اختلافات معنی‌داری نیز بین درصدهای پایین نشانگرهای خنثی و درصدهای بالا مشاهده شد. در بیشتر سناریوها مثلا زمانی که 10 درصد نشانگرهای خنثی در مدل وجود دارند، پیش‌بینی‌ها صحت بالاتری دارند نسبت به زمانی که 20 درصد، 40 درصد، 60 درصد و 100 درصد از نشانگرهای خنثی وارد مدل می‌شوند. با افزایش وراثت‌پذیری و تعداد افراد جمعیت مرجع صحت پیش‌بینی‌های ژنومی افزایش یافت. در وراثت‌پذیری‌های پایین، درصد افزایش صحت پیش‌بینی با افزایش جمعیت مرجع بیشتر بود. میانگین صحت ارزیابی با استفاده از روش بیز B به جز چند مورد، در زمان قرار دادن جایگاه‌های صفات کمی در مدل و نسبت‌های مختلف نشانگرهای خنثی به طور معنی‌داری دربیشتر سناریوها از روش کرنل بازتولید فضای هیلبرت بیشتر بود. به طور کلی در هر دو روش، بهترین پیش‌بینی‌ها در زمان استفاده از بالاترین وراثت-پذیری و اندازه جمعیت و فقط وارد کردن جایگاه‌های صفات کمی در مدل‌ها رخ داد. نتیجه گیری: با توجه به این یافته‌ها، شناسایی جایگاه‌های سببی و وارد کردن آنها در ارزیابی‌های ژنومی باعث افزایش سرعت آنالیز و کاهش هزینه‌های تعیین ژنوتیپ می‌گردد و همچنین می‌تواند در ارزیابی‌های ژنومیکی بازده ژنتیکی صفات مهم اقتصادی را از طریق تقویت صحت پیش‌بینی افزایش دهد.

https://ejrr.gau.ac.ir/article_7663_3f455d27748f96e633189963d6f6fd32.pdf

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان نشریه پژوهش‌ در نشخوار کنندگان 2345-4253 14 1 2026 05 22 The Effect of Replacing Soybean Meal with Fermented Camelina Meal (and Non-Fermented) in the Diet on Performance, Rumen Fermentation Parameters of Fattening Lamb بررسی جایگزینی کنجاله سویا با کنجاله کاملینا (تخمیری و غیر تخمیری) در جیره بره‌های پرواری: تأثیر بر فراسنجه‌های عملکرد رشد و تخمیر شکمبه‌ای 159 175 7664 10.22069/ejrr.2025.24052.2023 FA وحید علامه صدر 1- دانشجوی دکتری، گروه علوم دامی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، ، دانشگاه راز ی ، کرمانشاه ،ایران محمد مهدی معینی عضو هیات علمی دانشگاه رازی فردین هژبری 3- دانشیار گروه علوم دامی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه ،ایران سمیه میرزایی چشمه گچی 4- کارشناس ازمایشگاه تغذیه گروه علوم دامی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی ، کرمانشاه ،ایران Journal Article 2025 09 11 Abstract Background and Objective: Protein is one of the most important and expensive nutrients used in ruminant feeding. Due to Iran’s limitations in producing oilseeds and protein meals, meeting the protein requirements of livestock faces considerable challenges. Soybean meal is currently the most common and high-quality protein source in animal and poultry diets; however, its cost is higher than other meals. Camelina meal is another protein source that could be a potential alternative to soybean meal in livestock feeding. Therefore, this study was conducted to evaluate the effects of replacing soybean meal with fermented and unfermented camelina meal on growth performance and some ruminal fermentation parameters of fattening lambs. Materials and Methods: The experiment was carried out in a completely randomized design with three dietary treatments and eight replications per treatment, using 24 lambs aged four to six months with an average initial body weight of 34.5 ± 5 kg over a period of 80 days. The experimental treatments included: (1) control diet containing soybean meal, (2) diet containing fermented camelina meal, and (3) diet containing unfermented camelina meal. Fermentation of camelina meal was performed using Trichoderma reesei (PTCC 5142). A 24-hour gas production assay was used to estimate organic matter digestibility, metabolizable energy, and microbial biomass yield. At the end of the experiment, rumen fluid samples were collected via esophageal tubing to determine pH, ammonia nitrogen concentration, volatile fatty acids (VFA), and protozoal population. During the experimental period, daily feed intake, average daily gain, and feed conversion ratio were measured. The economic efficiency index was calculated based on the cost per kilogram of body weight gain. Data were analysed using the GLM procedure of SAS software (2005). Results: The results indicated that replacing soybean meal with fermented or unfermented camelina meal had no significant effect on growth performance or feed intake (P > 0.05). Similarly, ruminal pH, ammonia nitrogen concentration, total volatile fatty acids, and total protozoal count were not affected by the treatments, although the population of Entodiniomorph protozoa increased in lambs fed camelina meal diets (P < 0.05). In lambs receiving fermented and unfermented camelina meal, ruminal propionate concentration increased while the acetate-to-propionate ratio decreased compared with the control group (P < 0.05). No significant differences were observed among treatments in 24-hour gas production, estimated organic matter digestibility, metabolizable energy, partitioning factor, or microbial biomass yield. Conclusion: The findings of this study demonstrated that partial or complete replacement of soybean meal with fermented or unfermented camelina meal had no adverse effects on growth performance or feed intake of fattening lambs. Considering its lower cost and reduced water requirement for cultivation, camelina meal can be recommended as a suitable and sustainable protein source in fattening lamb diets. سابقه و هدف : پروتئین یکی از مهم‌ترین و پرهزینه‌ترین مواد مغذی مورد استفاده برای نشخوارکنندگان است. با توجه به محدودیت‌های ایران در تولید دانه‌های روغنی و کنجاله‌های پروتئینی، تأمین نیاز پروتئینی دام با مشکلات بسیاری همراه است. کنجاله سویا بهترین کنجاله پروتئینی است که امروزه در خوراک دام و طیور استفاده می‌شود، اما قیمت آن در مقایسه با سایر کنجاله‌ها بیشتر است. کنجاله کاملینا نیز یکی از کنجاله‌های پروتئینی است که می‌تواند گزینه مناسبی برای جایگزینی کنجاله سویا در تغذیه دام باشد. لذا، این تحقیق به‌منظور بررسی اثر جایگزینی کنجاله سویا با کنجاله کاملینا (تخمیر شده و تخمیر نشده) بر عملکرد رشد و برخی فراسنجه‌های تخمیر شکمبه‌ای بره‌های پرواری انجام شد. مواد و روش‌ها: آزمایش به صورت طرح کاملاً تصادفی با سه تیمار آزمایشی و هشت تکرار در هر تیمار (24 رأس بره) چهار تا حدود شش ماهه با میانگین وزن ٥±٥/٣٤ به مدت 80 روز انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل جیره شاهد (کنجاله سویا)، جیره حاوی کنجاله کاملینای تخمیر شده و کنجاله کاملینای تخمیر نشده بودند. برای تخمیر کاملینا از قارچ تریکودرما رسی (PTCC 5142) استفاده شد. آزمون تولید گاز 24 ساعته برای برآورد قابلیت هضم ماده آلی، انرژی متابولیسمی و بازده توده میکروبی انجام شد. در پایان آزمایش، برای اندازه‌گیری برخی فراسنجه‌های تخمیر شکمبه مانند pH، غلظت نیتروژن آمونیاکی، اسیدهای چرب و تعداد جمعیت تک یاخته‌ها، نمونه مایع شکمبه بره‌ها، از طریق سوند مری جمع آوری شد. در طول دوره آزمایش، مصرف خوراک روزانه، افزایش وزن روزانه بره‌ها و ضریب تبدیل خوراک اندازه‌گیری شد. هزینه صرف شده برای هر یک کیلوگرم افزایش وزن در طول دوره پروار بر اساس شاخص اقتصادی تعیین شد. داده‌ها با استفاده از رویه GLM نرم‌افزار آماری SAS (2005) تجزیه آماری شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که جایگزینی کنجاله سویا با کنجاله کاملینای تخمیری و غیر تخمیری تأثیر معنی‌داری بر فراسنجه‌های رشد و مصرف خوراک نداشت. همچنین، pH شکمبه، نیتروژن آمونیاکی، اسیدهای چرب فرار کل و جمعیت کل پروتوزوآ تحت تأثیر جایگزینی کنجاله‌ها قرار نگرفت، هرچند جمعیت انتودینینه در گروه‌های آزمایشی حاوی کنجاله کاملینا افزایش یافت (05/0>P). در بره‌های دریافت‌کننده کنجاله کاملینا (تخمیری و غیرتخمیری)، غلظت پروپیونات در شکمبه بیشتر و نسبت استات به پروپیونات کمتر از گروه شاهد بود (05/0>P). تفاوت آماری معنی‌داری در تولید گاز 24 ساعته بین تیمارهای آزمایشی مشاهده نشد. قابلیت هضم ماده آلی، انرژی متابولیسمی برآورد شده، عامل تفکیک و بازده توده میکروبی تفاوتی در گروه‌های مختلف آزمایشی نداشتند. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش حاضر نشان داد که جایگزینی کنجاله سویا با کنجاله کاملینای تخمیری و غیر تخمیری اثرات نامطلوبی بر عملکرد رشد و ماده خشک مصرفی بره‌های پرواری نداشت و با توجه به نیار آبی کشت و قیمت کمتر می‌تواند به عنوان یک منبع پروتئینی مقرون به صرفه در جیره غذایی بره‌های پرواری مورد استفاده قرار گیرد.

https://ejrr.gau.ac.ir/article_7664_4700d9604c5678182c2797d73abcd803.pdf